Έλληνες: οι Αλβανοί των ΗΠΑ (κλεμμένο από τον «Ιό»)

Αντιγράφω εδώ (χωρίς άδεια –συγγνώμη!) σειρά άρθρων του «Ιού» της Ελευθεροτυπίας για τους Έλληνες μετανάστες στις ΗΠΑ, την εγκληματικότητά τους και τον τρόπο με τον οποίο αντιμετωπίστηκαν από τους ντόπιους. Ο τρόπος αυτός, υποστηρίζεται, είναι ανάλογος με τον τρόπο αντιμετώπισης των μεταναστών, και ιδιαίτερα των Αλβανών, στη σημερινή Ελλάδα.

Τα κείμενα μπορείτε να τα βρείτε και στον ιστότοπο του Ιού: http://www.iospress.gr

Οι Έλληνες σπέρνουν τον τρόμο στη Νέα Υόρκη

«Ομολόγησαν το διπλό φονικό οι Αλβανοί. Ο Λάμπρος Παπάς κρατούσε ένα μεγάλο μαχαίρι στο χέρι.» (Ελεύθερος Τύπος, 17/3/98)

Για μια ακόμα φορά οι στατιστικές της αστυνομίας έρχονται να επιβεβαιώσουν τα τρομοκρατικά πρωτοσέλιδα. Ναι, οι ξένοι είναι υπεύθυνοι για την αύξηση της εγκληματικότητας στη χώρα μας. Το επιβεβαιώνουν οι αμείλικτοι αριθμοί. Μήπως, λοιπόν, έχουν δίκιο αυτοί που φωνάζουν τόσο καιρό και διαμαρτύρονται για την «ασυδοσία των λαθρομεταναστών»; Μήπως έχουν δίκιο οι εφημερίδες που ζητούν την απέλασή τους και το σταμάτημα της διαδικασίας νομιμοποίησής τους; Μήπως πρέπει κι εμείς όλοι να προμηθευθούμε μια καραμπίνα για να υπερασπίσουμε την περιουσία και τη ζωή μας, που κινδυνεύουν από τους εγκληματίες Αλβανούς;

Πριν ζωστούμε όλοι με τα φυσεκλίκια του πανικού, ας σκύψουμε λίγο προσεκτικότερα σ’ αυτές τις περίφημες στατιστικές. Όσο κι αν τα σκέτα νούμερα εμφανίζονται ως απόλυτες αποδείξεις, μας οδηγούν σε λανθασμένα συμπεράσματα, αν δεν συνοδεύονται από μια ολοκληρωμένη ανάλυση του φαινομένου, το οποίο υποτίθεται ότι περιγράφουν.

  • Δεν μπορεί, π.χ., να λησμονείται το γεγονός ότι το ίδιο το ελληνικό κράτος (και πολύ συχνά οι ίδιοι οι εργοδότες των μεταναστών) τους οδηγούν σε αλλεπάλληλα αδικήματα, ακριβώς εξαιτίας της εξώθησής τους στην παράνομη εργασία.
  • Οι συλλήψεις μεταναστών είναι πάντοτε περισσότερες, εφόσον γίνονται στο πλαίσιο επιχειρήσεων «σκούπας» και αφορούν, σε συντριπτική πλειοψηφία, τη λεγόμενη «ορατή εγκληματικότητα».
  • Η προφυλάκιση και η καταδίκη ενός μετανάστη είναι κατά κανόνα πιο «εύκολη» για ένα δικαστήριο.
  • Η υπερεγκληματικότητα των ξένων ποικίλλει, ανάλογα με το βαθμό ενσωμάτωσής τους στην ελληνική κοινωνία. Όμως αυτή την ενσωμάτωση τους την αρνούμαστε εμείς οι ίδιοι.
  • Η «εγκληματική φύση» που αποδίδεται σε ορισμένες κατηγορίες μεταναστών –ιδιαίτερα τους Αλβανούς– απλώς αναπαράγει το πρόβλημα, εφόσον χρησιμοποιείται ως επιχείρημα για την απομόνωσή τους.
  • Η σύγκριση της εγκληματικότητας των ξένων με την αντίστοιχη του ελληνικού πληθυσμού την ίδια περίοδο είναι ούτως ή άλλως πλασματική, διότι πρόκειται για δυο ομάδες πολιτών με εντελώς διαφορετικά δημογραφικά χαρακτηριστικά. Η παραδοσιακή εγκληματικότητα, η εγκληματικότητα «του δρόμου», είναι κυρίως έργο ενός πληθυσμού νέου, ανδρικού, που βρίσκεται εκτός εκπαίδευσης. Τα χαρακτηριστικά αυτά αντιστοιχούν στα δημογραφικά στοιχεία των μεταναστών, ενώ αποτελούν μικρό μόνο μέρος του συνολικού ελληνικού πληθυσμού.
  • Όσο για τα «ειδεχθή» εγκλήματα, αυτά δεν αφορούν σχεδόν ποτέ τους μετανάστες. Αλλά αρκεί μια σπάνια περίπτωση, για να χαρακτηρίσει όλους τους συμπατριώτες του δράστη ως «τέρατα» ή «μαφιόζους». Τα πολύ αγριότερα εγκλήματα Ελλήνων πολιτών περιγράφονται ως εγκλήματα «πάθους» και προκαλούν τη συρροή ψυχολόγων στα παράθυρα της τηλεόρασης. Μ’ άλλα λόγια, τα εγκλήματα των μεταναστών θεωρούνται εγκλήματα «ομάδας», ενώ των Ελλήνων πολιτών είναι εγκλήματα «ατόμων».

Έξω οι Έλληνες!

Γνωρίζουμε ότι τα επιχειρήματα αυτά δεν μπορούν να πείσουν κάποιον που έχει έρθει σε άμεση επαφή με την εγκληματική δραστηριότητα ενός ξένου. Για το θύμα μιας κλοπής είναι πολύ πιο εύκολο να δαιμονοποιήσει μια μερίδα του πληθυσμού, παρά να ξεχωρίσει ένα συγκεκριμένο άλλο πολίτη, το δράστη. Το χειρότερο είναι ότι από αυτές τις στατιστικές διαπιστώσεις εξάγονται πολιτικά συμπεράσματα από επίσημους κομματικούς φορείς ή επώνυμους διαμορφωτές της κοινής γνώμης. Κοινό συμπέρασμα: «Έξω οι ξένοι, για να μειωθεί η εγκληματικότητα!»

Ίσως είναι διδακτικός για όλους μας ο πίνακας που δημοσιεύουμε. Περιλαμβάνει τον αριθμό των ατόμων που κατηγορήθηκαν ανά 100.000 άτομα της ίδιας ομάδας πληθυσμού άνω των 18 ετών, στην πολιτεία της Νέας Υόρκης κατά το έτος 1929. Τα αποτελέσματα του πίνακα αυτού είναι συνταρακτικά: ανάμεσα σε όλους τους Ευρωπαίους μετανάστες, οι Έλληνες κατέχουν τα σκήπτρα της εγκληματικότητας, και μάλιστα με μεγάλη διαφορά!

  • Στο σύνολο των αδικημάτων οι Έλληνες προηγούνται σαφώς, με 779,5 έναντι μόλις 344 των Ιταλών και 189 των Ρώσων.
  • Ειδικά στις ανθρωποκτονίες, οι Έλληνες είναι πραγματικοί πρωταθλητές. Έχουν υπερδεκαπλάσιες επιδόσεις από τους, δεύτερους, Ιταλούς.
  • Σαφή υπεροχή επιδεικνύουν οι Έλληνες και στους βιασμούς, τις επιθέσεις, τις κλοπές και τις ληστείες.
  • Στα ναρκωτικά οι Έλληνες μετανάστες έχουν περίπου το μονοπώλιο.
  • Στο μόνο αδίκημα που υστερούσαν κάπως οι συμπατριώτες μας στη Νέα Υόρκη του 1929 ήταν η οπλοκατοχή. Εκεί προηγούνται σαφώς οι Ιταλοί, με 63,3 έναντι 28,2 των δικών μας.

Είτε το θέλουμε, λοιπόν, είτε όχι, οι Έλληνες ήταν ο μεγάλος πονοκέφαλος της αστυνομίας της Νέας Υόρκης το μεσοπόλεμο. Η εγκληματική τους δράση σκορπούσε πανικό στους φιλήσυχους Αμερικάνους πολίτες, που ζητούσαν απεγνωσμένα τη βοήθεια της αστυνομίας και κατηγορούσαν για ανικανότητα τις διωκτικές αρχές της χώρας.

Τα στοιχεία του πίνακα δεν επιδέχονται καμιά αμφισβήτηση. Προέρχονται από την «Έκθεση Ουίκερσαμ» και δημοσιεύονται στο έργο του Thorsten Sellin «Culture Conflict and Delinquency» (New York, Social Science Research Council, 1938). Πρόκειται για ένα κλασικό έργο της παγκόσμιας εγκληματολογικής βιβλιογραφίας, γραμμένο από έναν διαπρεπή επιστήμονα.

Τεχνητή αύξηση

Με τη σοβαρότητα και την ευαισθησία που τον διέκρινε, ο Sellin περιγράφει τα όρια αυτών των στατιστικών: «Ακόμα κι αν διαθέταμε ακριβή στατιστικά στοιχεία του πληθυσμού, θα έπρεπε να αντιμετωπίσουμε το πρόβλημα της αξιολόγησης και της χρησιμότητας των εγκληματολογικών στατιστικών.»

Ο Sellin προχωρούσε παραπέρα: «Υπάρχουν πολλές αποδείξεις ότι ο μετανάστης είναι αντικείμενο μιας διαφορετικής μεταχείρισης από τη διοίκηση και τη δικαιοσύνη. Αυτό οφείλεται εν μέρει στην προέλευσή του και εν μέρει στην οικονομική και κοινωνική του κατάσταση. Ό,τι και να συμβαίνει, υπάρχουν περισσότερες πιθανότητες να συλληφθεί και να καταδικαστεί ένας μετανάστης, παρά ένας γηγενής αυτής της χώρας. Και όταν συλλαμβάνεται, είναι πιθανότερο να καταδικαστεί σε μεγαλύτερη ποινή ο μετανάστης παρά ο γηγενής. Όταν ανήκει κάποιος σε μια ομάδα μεταναστών –ειδικά όταν η κοινωνική απόσταση ανάμεσα σ’ αυτή την ομάδα και την ομάδα που κυριαρχεί στην κοινωνία είναι σημαντική– τα ποσοστά εγκληματικότητας είναι τεχνητά αυξημένα, και ο ερευνητής οφείλει να το λαμβάνει αυτό υπόψη.»

Γνωρίζουμε ότι σήμερα η ελληνική παρουσία στη Νέα Υόρκη δεν έχει τίποτα να κάνει με τη σκοτεινή εικόνα του 1929. Το ελληνικό λόμπι θεωρείται απολύτως προσαρμοσμένο στα ήθη της αμερικανικής πατρίδας και οι εγκληματολογικές στατιστικές δεν παρουσιάζουν καμιά απόκλιση από τον εθνικό μέσο όρο. Την εξέλιξη αυτή την είχε προβλέψει ο ίδιος ο Sellin, ο οποίος έγραφε ότι οι μετανάστες δεύτερης γενιάς, οι οποίοι τείνουν να ενσωματωθούν στη χώρα υποδοχής, εμφανίζουν πολύ μικρές αποκλίσεις στην κοινωνική συμπεριφορά. Όσοι, λοιπόν, βρίσκουν αφορμή από τις στατιστικές του αστυνομικού δελτίου, για να ζητήσουν την εκδίωξη των μεταναστών από την Ελλάδα, ας αναρωτηθούν λίγο για τον τρόπο υποδοχής και τις δυνατότητες ενσωμάτωσης που τους προσφέρουμε. Και την επομένη φορά που θα νιώσουν την ανάγκη να λιντσάρουν κάποιον ξένο πορτοφολά στο λεωφορείο, ας στρέψουν λίγο τη σκέψη τους στους εξαθλιωμένους Έλληνες μετανάστες στις Ηνωμένες Πολιτείες, τη δεκαετία του ’20 και του ’30.

ΑΔΙΚΗΜΑ ΕΛΛΗΝΕΣ ΙΤΑΛΟΙ ΡΩΣΟΙ ΠΟΛΩΝΟΙ ΓΑΛΛΟΙ ΛΙΘΟΥΑΝΟΙ ΑΓΓΛΟΙ ΣΚΑΝΔΙΝΑΒΟΙ ΟΥΓΓΡΟΙ ΙΡΛΑΝΔΟΙ ΓΕΡΜΑΝΟΙ
ΣΥΝΟΛΟ ΑΔΙΚΗΜΑΤΩΝ 779,5 344,0 189,0 173,3 141,1 135,5 125,1 121,1 120,7 91,7 86,9
ΑΝΘΡΩΠΟΚΤΟΝΙΕΣ 116,4 9,7 3,4 5,4 2,8 14,3 2,5 6,3 1,4 1,4
ΒΙΑΣΜΟΙ 38,8 22,2 7,1 5,8 5,5 9,1 9,0 8,0 15,1 2,8
ΛΗΣΤΕΙΕΣ 28,2 23,7 8,1 10,1 11,1 9,1 3,6 8,0 6,4 3,1
ΕΠΙΘΕΣΕΙΣ 232,7 95,5 44,8 62,0 27,7 35,7 21,7 19,0 28,5 22,1 19,3
ΔΙΑΡΡΗΞΕΙΣ 24,7 22,0 14,3 17,0 13,8 35,7 8,6 17,2 6,8 9,6 7,8
ΚΛΟΠΕΣ 102,3 35,9 51,3 28,5 38,7 7,1 28,3 22,6 34,1 11,3 17,3
ΟΠΛΟΚΑΤΟΧΗ 28,2 63,3 8,5 10,1 16,6 21,4 7,6 10,9 4,6 6,9 7,5
ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗ ΒΙΑ 7,1 11,1 5,1 3,6 8,3 7,1 4,5 0,9 8,0 2,3 3,6
ΝΑΡΚΩΤΙΚΑ 14,1 1,7 1,9 0,7 1,5 0,3
ΛΟΙΠΑ ΑΔΙΚΗΜΑΤΑ 162,3 30,7 24,6 15,2 5,5 7,1 14,1 8,1 6,8 5,5 8,1

Αριθμός ατόμων που κατηγορήθηκαν επί 100.000 κατοίκων της ίδιας κατηγορίας πληθυσμού το 1929 στην πολιτεία της Ν. Υόρκης.

(Ελευθεροτυπία, 21/3/1998) 

————————————————————————————————————————————————

Η πολιτική αισθητική του ρατσισμού

«Γενικά, πάντως, στο έγκλημα, ο Έλληνας ο μετανάστης πρώτος και καλύτερος και με μεγάλη διαφορά.» (Σταμάτης Φασουλής, «Τα Νέα», 24/3)

Σύμμαχος του ρατσισμού δεν είναι μόνο το ψέμα. Είναι και η αδυναμία διατύπωσης κάποιου –οποιουδήποτε– επιχειρήματος που να στηρίζεται στην κοινωνική πραγματικότητα και όχι στις κρατούσες ιδεοληψίες και τις φυλετικές προκαταλήψεις. Τελευταίο παράδειγμα, οι σπασμωδικές αντιδράσεις που προκλήθηκαν από το δημοσίευμά μας του περασμένου Σαββάτου για την εγκληματικότητα των Ελλήνων μεταναστών στη μεσοπολεμική Νέα Υόρκη. Ολόκληρη σελίδα αφιέρωσε ο «Ελεύθερος Τύπος» στον «Ιό», παραθέτοντας μάλιστα σε φωτογραφία το δημοσίευμα της στήλης μας, και δεν έκανε τον κόπο να αντικρούσει ούτε ένα στοιχείο, ούτε ένα επιχείρημα.

Το μόνο που μας είπε, είναι ότι ο «Ιός» υποστηρίζει τους «αναξιοπαθούντες», ότι «εξαγνίζουμε τους δολοφόνους», ότι είμαστε «επαγγελματίες του αντιρατσισμού» και ότι η φιλοσοφία μας «αποτελεί πιστοποίηση μιας περίεργης τάσης που προωθείται και τροφοδοτείται από κυβερνητικά κλιμάκια» (sic). Για τον φόνο (στη Νέα Υόρκη) ούτε λέξη.

«Όλοι τους εχθροί!»

Το δημοσίευμα του «Ελεύθερου Τύπου» είναι ανυπόγραφο, εκφράζει δηλαδή τη διεύθυνση της εφημερίδας. Το επιβεβαιώνει και ο κ. Κύρτσος στη δική του στήλη, όπου χαρακτηρίζει τον «Ιό» «ψευτοπεριθωριακούς του Κολωνακίου και των βορείων προαστίων» (είπε δηλαδή ο Κύρτσος τον «Ιό» Κολωνακιώτη!), διαμαρτύρεται ότι του προσβάλλουμε την «πολιτική αισθητική» (είναι άλλωστε πασίγνωστη η «πολιτική αισθητική» της εφημερίδας που διευθύνει) και καλεί τη διεύθυνση της «Ελευθεροτυπίας» να μας βάλει στη θέση μας (αφού η ίδια είναι «καλή και ικανή»).

Στο ίδιο φύλλο του «Ελεύθερου Τύπου» ο Χρήστος Πασαλάρης μιλά για «τις παραλυτικές παπαρδέλες περί ρατσισμού και λεπενισμού των δήθεν προοδευτικών καλαμαράδων (αυτών που, αφού επί σειράν ετών είχαν γίνει οι τρομπέτες των τρομοκρατών, έφτασαν να συνηγορούν υπέρ των Αλβανών, λέγοντες ότι οι Έλληνες μετανάστες στην Αμερική ήσαν πρώτοι σε εγκληματικότητα απ’ όλους τους ξένους στην περίοδο του μεσοπολέμου)». Και στη συνέχεια καλεί σε «ομαδική και ακαριαία απέλαση όλων των μη νομίμων μεταναστών και αντιμετώπιση των λάθρα εισερχομένων ως εχθρών της χώρας, ό,τι κι αν αυτό σημαίνει.»

Αυτή είναι λοιπόν η τετράγωνη «λογική» του ρατσισμού: οι Αλβανοί είναι εγκληματίες επειδή είναι Αλβανοί. Οι Έλληνες δεν είναι εγκληματίες, επειδή είναι Έλληνες. Κι αν κάποτε βρεθήκαμε κι εμείς οι Έλληνες ως μετανάστες στη θέση των σημερινών Αλβανών, θα πρέπει σήμερα να θάψουμε όλα εκείνα τα στοιχεία που αναφέρονται στις δυσκολίες του μετανάστη, την εξώθησή του στην παρανομία και το έγκλημα. Αυτά μας λένε αυτοί οι «επαγγελματίες του ρατσισμού».

Ευτυχώς, δεν έλειψαν στο χώρο των ΜΜΕ οι φωνές που κατανόησαν τη σημασία της αποκαλυπτικής έρευνας και επισήμαναν τις θλιβερές αλλά διδακτικές αναλογίες. Διαβάσαμε τον Σταμάτη Φασουλή στα «Νέα», ακούσαμε τον Γιώργο Σταματόπουλο στον «Φλας», τον Στέλιο Κούλογλου και τον Μανώλη Καψή στον «Σκάι», είδαμε τον Παύλο Αλέπη στη ΝΕΤ –για να αναφέρουμε λίγα μόνο παραδείγματα– που άντλησαν τα δικά τους θετικά συμπεράσματα από το άρθρο μας.

Μόλις δεύτεροι στο Σικάγο

Δεν θα κάνουμε, λοιπόν, τη χάρη στους κυρίους Κύρτσο και Πασαλάρη. Μπαίνουμε, μάλιστα, στον πειρασμό να δώσουμε συνέχεια στην έρευνα αυτή, που, απ’ ό,τι φάνηκε, «πόνεσε» τόσο πολύ τους «επαγγελματίες του ρατσισμού», κι ας μας συμπαθάει ο κ. Κύρτσος που θα του προσβάλουμε και πάλι την «πολιτική αισθητική».

Δημοσιεύουμε ένα δεύτερο πίνακα για την εγκληματικότητα στις ΗΠΑ την ίδια περίοδο. Η πρώτη στήλη κατατάσσει, με βάση τις «επιδόσεις», τους εγκληματίες που συνελήφθησαν από την αστυνομία ή προσάχθηκαν στα δικαστήρια, ανά 10.000 κατοίκους της ίδιας κατηγορίας πληθυσμού, σε 31 πόλεις με πληθυσμό άνω των 100.000 στις ΗΠΑ (1929-30). Η δεύτερη στήλη παρουσιάζει (κατά σειρά εγκληματικότητας) τους άνδρες άνω των 20 ετών, ανά 100.000 άνδρες της ίδιας ηλικίας που κατηγορήθηκαν για έγκλημα στο Σικάγο (1925 -1929). Στο σύνολο των 31 πόλεων η πρωτοκαθεδρία ανήκει και πάλι στους συμπατριώτες μας μετανάστες. Στο Σικάγο δυστυχώς είμαστε δεύτεροι, μετά τους Ιταλούς.

Πηγή του πίνακα είναι η έκθεση της Επιτροπής Ουίκερσαμ, όπως καταγράφεται στο κλασικό έργο του Thorsten Sellin «Culture Conflict and Delinquency» (New York, 1938). Φυσικά, στον κ. Κύρτσο και τον κ. Πασαλάρη το όνομα Sellin δεν λέει τίποτα. Ούτε ενδιαφέρονται που το «ανθελληνικό» αυτό έργο έχει μεταφραστεί σ’ όλο τον κόσμο, από τη Λατινική Αμερική ως την Ιαπωνία, και ότι η γαλλική του έκδοση προλογίζεται από τον Μαρκ Ανσέλ, επίτιμο πρόεδρο του γαλλικού Αρείου Πάγου.

Για να μη στενοχωρήσουμε, λοιπόν, τους «επαγγελματίες του ρατσισμού» θα παραθέσουμε την άποψη και ενός «δικού μας», του πατέρα της σύγχρονης ελληνικής εγκληματολογίας, Κωνσταντίνου Γαρδίκα. Αυτόν θα τον έχουν ακουστά ακόμα και οι αλβανοφάγοι του «Ελεύθερου Τύπου» και οπωσδήποτε δεν είναι εύκολο να του προσάψει κανείς την «κατηγορία» του προοδευτικού ή του αντιρατσιστή. Ε, λοιπόν, ο Γαρδίκας, στην κλασική του «Εγκληματολογία» (εν Αθήναις 1947, τομ. Β’, τεύχος Α’), και αφού αντικρούει τις απόψεις της ευρωπαϊκής κοινής γνώμης, η οποία «εθεώρει την Ελλάδα ως εσμόν εγκληματιών», παραθέτει συγκριτικό πίνακα της εγκληματικότητας σε ευρωπαϊκές χώρες το 1902. Περιττό να πούμε ότι οι Έλληνες είναι και πάλι πρώτοι με διαφορά. «Ει και η σύγκρισις στατιστικών είναι επισφαλής, όμως αι υπάρχουσαι διαφοραί είναι τόσω μεγάλαι, ώστε είναι ενδεικτικαί», σχολιάζει μελαγχολικά ο Γαρδίκας και παρατηρεί: «Χαρακτήρ της τότε εγκληματικότητος της Ελλάδος είναι η μεγίστη συχνότης των φονικών.» Αυτά, για όσους επιμένουν να προσδίδουν φυλετικά χαρακτηριστικά στην εγκληματικότητα.

Η πραγματική εικόνα

Ας δούμε τις ουσιαστικές πλευρές της σύγχρονης εγκληματικότητας στην Ελλάδα, οι οποίες κρύβονται συστηματικά, πίσω από την κουρτίνα της υπερβολής, του πανικού και της ξενοφοβίας. «Το εγκληματικό φαινόμενο, όσο ανεπιθύμητο είναι, είναι παράλληλα και φυσιολογικό, συνδεδεμένο άμεσα με τη δομή και τις συνθήκες που επικρατούν», υπογραμμίζει η κυρία Σοφία Βιδάλη, εγκληματολόγος, λέκτορας στο Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης, αναφερόμενη στις άγριες συνθήκες απασχόλησης και ζωής που επιφυλάσσει η ελληνική κοινωνία στους μετανάστες. «Υπάρχει σοβαρό θέμα με την ποιότητα των στοιχείων που διοχετεύονται, για να στηρίξουν το κλίμα πολέμου κατά των μεταναστών. Οι αριθμοί χρησιμοποιούνται συνδυαστικά ή μεμονωμένα, κατά το δοκούν».

Τι συμβαίνει στην πραγματικότητα τα τελευταία χρόνια; «Τα εγκλήματα που διαπράχθηκαν το 1997, σύμφωνα με τα πρόσφατα δημοσιεύματα από αστυνομικές πηγές, είναι λιγότερα από εκείνα του 1996 –για τις ίδιες κατηγορίες εγκλημάτων (κλοπές, ληστείες, ανθρωποκτονίες, ναρκωτικά, βιασμοί, τυχερά παιχνίδια). Το είδος της εγκληματικότητας που έχει σχέση με τα εγκλήματα κατά της ζωής, της γενετήσιας ελευθερίας, αλλά και της ιδιοκτησίας, είναι αυτό που δίνει τον τόνο για να αισθάνεται ασφαλής ή λεγομένη κοινή γνώμη. Οι παραπάνω κατηγορίες, πράγματι αποτελούν ένα κριτήριο συναγερμού για την πολιτεία. Από τα πρόσφατα δεδομένα προκύπτει ότι, τουλάχιστον οι κλοπές για το 1997 είναι λιγότερες του 1996 και κάτι παραπάνω από εκείνες του 1995. Οι ληστείες είναι αυξημένες το 1997, αλλά όχι επικίνδυνα, σε σχέση με το 1996 και 1995. Το 1997, δηλαδή, είχαμε 1 κλοπή ανά 52.500 κατοίκους πανελλαδικά και 1 κλοπή ανά 2.250 κατοίκους, περίπου, στο λεκανοπέδιο της Αθήνας την ημέρα. Στις δε ληστείες, οι αντιστοιχίες είναι 1 ληστεία ανά 1.750.000 κατοίκους περίπου πανελλαδικά και 1 ληστεία ανά 750.000 Αθηναίους ημερησίως.»

Αλλά ακόμα και με τις ανθρωποκτονίες, που είναι ο σοβαρότερος λόγος ανασφάλειας των πολιτών, η αλήθεια είναι σχετική: «Σύμφωνα με τα στοιχεία της ΕΣΥΕ για το 1995, από το σύνολο των εγκλημάτων κατά της ζωής (2019)» –συνεχίζει η κ. Βιδάλη– «τα 285 ήταν ανθρωποκτονίες εκ προθέσεως. Από αυτές οι 151 ήταν τετελεσμένες ανθρωποκτονίες και τα 134 απόπειρες. Όμως τα στοιχεία που δόθηκαν από το υπ. Δ. Τάξεως για το 1997 δεν διευκρινίζουν αν οι ανθρωποκτονίες που καταγράφονται ήταν απόπειρες ή όχι, δεδομένου ότι είναι πιθανό ο αριθμός αυτός να αναφέρεται με τον ίδιο τρόπο που αναφέρεται στις στατιστικές της Δικαιοσύνης. Άλλωστε, έχουν την ίδια πηγή στοιχείων. Από τα υπόλοιπα εγκλήματα κατά της ζωής του 1995, τα 22 ήταν εξ αμελείας και τα 1606 ήταν τροχαία, εξ αμελείας. Ο σχολιασμός σχετικά με τους υπεύθυνους, ανεύθυνους δράστες και θύματα στο σημείο αυτό περιττεύει. Παρόλα αυτά το 1995 διαπράττονταν ήδη αρκετές ανθρωποκτονίες εκ προθέσεως, περισσότερες του 1997, ώστε να κινήσουν το ενδιαφέρον παντός εμπλεκομένου».

ΕΓΚΛΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΜΕΤΑΝΑΣΤΩΝ ΣΤΙΣ ΗΠΑ (1929)
31 ΠΟΛΕΙΣ ΣΙΚΑΓΟ
1 ΕΛΛΗΝΕΣ ΙΤΑΛΟΙ
2 ΛΙΘΟΥΑΝΟΙ ΕΛΛΗΝΕΣ
3 ΠΟΛΩΝΟΙ ΛΙΘΟΥΑΝΟΙ
4 ΙΤΑΛΟΙ ΠΟΛΩΝΟΙ
5 ΓΙΟΥΓΚΟΣΛΑΒΟΙ ΡΩΣΟΙ
6 ΣΚΑΝΔΙΝΑΒΟΙ ΑΥΣΤΡΙΑΚΟΙ
7 ΑΥΣΤΡΙΑΚΟΙ ΤΣΕΧΟΣΛΟΒΑΚΟΙ
8 ΡΩΣΟΙ ΓΕΡΜΑΝΟΙ
9 ΤΣΕΧΟΣΛΟΒΑΚΟΙ ΟΥΓΓΡΟΙ
10 ΙΡΛΑΝΔΟΙ ΣΚΑΝΔΙΝΑΒΟΙ
ΚΑΤΑΔΙΚΕΣ ΣΕ 100.000 ΚΑΤΟΙΚΟΥΣ (1902)
ΧΩΡΑ ΚΑΚΟΥΡΓΗΜΑΤΑ ΠΛΗΜΜΕΛΗΜΑΤΑ
ΕΛΛΑΔΑ 50 1.000
ΒΕΛΓΙΟ 40 530
ΙΤΑΛΙΑ 17 178
ΓΑΛΛΙΑ 12 328

(Ελευθεροτυπία, 28/3/1998)

————————————————————————————————————————————————

 

Η γελοιοποίηση του ρατσισμού

«Ας μας βρουν οι Ιοί έστω και ένα ελληνικό όνομα στα μυστηριώδη κιτάπια τους.» (Γιάννης Βούλτεψης, Πολιτικά Θέματα, 3/4/98)

Η υπόθεση είναι γνωστή. Στις 21 Μαρτίου, απ’ αυτές τις στήλες δημοσιεύσαμε ένα συγκριτικό πίνακα με την εγκληματικότητα των ξένων μεταναστών στη Νέα Υόρκη του 1929. Από τον πίνακα αυτόν συνάγεται ότι οι Έλληνες υπερτερούσαν συγκριτικά έναντι όλων των Ευρωπαίων μεταναστών στο βαθμό εγκληματικότητας (με αναγωγή σε 100.000 κατοίκους της ίδιας εθνικότητας). Φυσικά δημοσιεύαμε την πηγή του πίνακα (επιτροπή Ουίκερσαμ), καθώς και τα στοιχεία του βιβλίου, απ’ όπου αντλήσαμε τις σχετικές πληροφορίες (Thorsten Sellin, «Culture Conflict and Delinquency»). Η σκοπιμότητα αυτής της δημοσίευσης είναι σαφής. Οι δυσκολίες που συνάντησαν οι συμπατριώτες μας μετανάστες στις ΗΠΑ και όπου αλλού, πρέπει να μας κάνουν προσεκτικότερους, πριν αποδώσουμε στη φυλετική καταγωγή των Αλβανών την αύξηση της εγκληματικότητας.

Και ξαφνικά ξέσπασε «πόλεμος». Παγιδευμένοι στα ίδια στερεότυπα με τα οποία μπολιάζουν χρόνια τώρα το κοινό τους, αρθρογράφοι και πολιτικοί αναλυτές του «φιλελεύθερου χώρου» ξεσηκώθηκαν. Πώς είναι δυνατόν να ισχύει αυτός ο πίνακας, εφόσον όλοι γνωρίζουμε ότι οι Έλληνες όπου πάνε μεγαλουργούν; Και ποιος είναι αυτός ο Sellin που συνέταξε τον πίνακα; Μήπως είναι κανένας ανθέλληνας, σαν κι αυτούς που βυσσοδομούν από αιώνες για τη συντριβή του γένους των Ελλήνων;

Η «εκπούστευση» των Αβδηριτών

Επανήλθαμε στις 28 Μαρτίου με «μασημένη τροφή». Αντιμετωπίσαμε υπομονετικά τους δήθεν αφελείς επικριτές μας, και παραθέσαμε όχι μόνο νέους πίνακες, αλλά και στοιχεία για την προσωπικότητα του Sellin. Φυσικά δεν είχαμε καμιά αυταπάτη ότι θα πειστούν οι κατ’ επάγγελμα ξενόφοβοι αναλυτές από μια ψύχραιμη καταγραφή γεγονότων και στοιχείων. Ακολούθησε, λοιπόν, και δεύτερο κύμα «αναλύσεων».

Μετά τον κ. Κύρτσο, τον κ. Πασαλάρη, τον κ. Αγγελή, ανέλαβε τώρα να μας κατατροπώσει ο Σαράντος Καργάκος, γνωστός για την αντίσταση που προβάλλει στην «εκπούστευση» του ελληνικού έθνους: «Όσο για το λεγόμενο ότι οι Έλληνες είχαν τα πρωτεία στην εγκληματικότητα στις ΗΠΑ κατά και μετά το 1929, (αν) αυτό δεν είναι κακοηθέστατη ύβρις, οπωσδήποτε είναι αβδηρητισμός, των Αβδηριτών ισχυρότερος.» Και αφού μας πει ότι οι Έλληνες οργανώνονταν όχι σε ενώσεις τύπου Μαφίας, αλλά κοινωνικές και πολιτιστικές εξαιτίας του φόβου της Κου Κλουξ Κλαν, κατηγορεί τον «Ιό» ότι είναι «η Κου-Κλουξ-Κλαν της γραφίδας»! Δεν κάνει βέβαια κι αυτός τον κόπο να ανασκευάσει έστω και έναν αριθμό από τα στοιχεία που δημοσιεύσαμε. Το κωμικό της όλης ιστορίας είναι ότι ο κ. Καργάκος δίνει και υποκειμενική υπόσταση σ’ αυτό που ονομάζει «ανθελληνικό ρατσισμό»: «Άνθρωποι που σε νεαρή ηλικία είχαν ενταχθεί στις διάφορες οργανώσεις (ΚΝΕ, Ρήγας, ΕΚΚΕ και Σία) και φώναζαν στεντορείως Έξω οι Αμερικάνοι, έγιναν υπότροφοι των Αμερικανών», φωτογραφίζοντας έτσι, άθελά του, τους δυο βασικούς του συνεργάτες στη δημοσιογραφία («Ελεύθερο Τύπο») και την εθνική παραπολιτική («Δίκτυο 21»).

Την ίδια μέρα, στην ίδια εφημερίδα, και δεύτερο ολοσέλιδο κείμενο του ψευδώνυμου «Εξορκιστή». Παρά τη φιλότιμη προσπάθεια να ακολουθήσει τη συλλογιστική του «Ιού» για να την ανατρέψει, ο κ. Εξορκιστής –ελλείψει οποιουδήποτε στοιχείου– καταφεύγει σε «αστειάκια», του τύπου «να στείλει ο συλλογικός Ιός τα στοιχεία για την εγκληματικότητα στις ΗΠΑ κατά τη διάρκεια του μεσοπολέμου στον Ιταλό πρωθυπουργό κ. Πρόντι. Ίσως οι Ιταλοί κυβερνητικοί παράγοντες διαπιστώσουν, με κάποια καθυστέρηση, τις ιταλικές ρίζες του Αλ Καπόνε και δεχθούν περισσότερους Αλβανούς στη χώρα τους, σε αναγνώριση των υπερβολών των Ιταλών μεταναστών κατά το παρελθόν.»

Το κείμενο αυτό καταλήγει και πάλι στα γνωστά («προβοκατόρικα κείμενα στην Ελευθεροτυπία», «βλακεία συντακτών») και παρανοϊκά («κάποιοι συντάκτες που έδωσαν την προσωπική τους μάχη να προαχθούν κοινωνικά από τις παρυφές του Κολωνακίου στα βόρεια προάστια, αλλά φαίνεται ότι τους έκοψαν στις εξετάσεις»). Αμηχανία συντάκτου.

Η εξαίρεση του κ. Βούλτεψη

Στον ίδιο καμβά των αστήρικτων διαμαρτυριών περιλαμβάνονται και αρκετές επιστολές αναγνωστών (που δημοσιεύονται στις ανάλογες στήλες) και εκφράζουν την (όχι πάντα) καλόπιστη έκπληξη μιας μερίδας της κοινής γνώμης, που έχει την τάση να ωραιοποιεί καθετί ελληνικό και να θεωρεί ανθελληνικό μίασμα κάθε οδυνηρή σελίδα της ιστορίας μας. Και πάλι κανείς δεν μπαίνει στον κόπο να μελετήσει τα στοιχεία και να τεκμηριώσει τη διαφωνία του με την παραμικρή αναφορά σε στατιστικά στοιχεία ή επιστημονικές μελέτες.

Μοναδική εξαίρεση, ο παλαίμαχος δημοσιογράφος και πολυπράγμων Γιάννης Βούλτεψης. Σε δισέλιδο άρθρο του στα Πολιτικά Θέματα (3.4.1998) και κάτω απ’ τον υπέρτιτλο «Γελοίο το δήθεν ντοκουμέντο», ο κ. Βούλτεψης αντιτάσσει τα δικά του στοιχεία, σε εκείνα του «Ιού». Αφού μας πει ότι δεν έχει ακούσει τίποτα για εγκληματικότητα των Ελλήνων από τον μετανάστη θείο του Διονύση Γιαννάκη και αφού εξαιρέσει την περίπτωση του Τομ Πάππας, ο κ. Βούλτεψης πετάει τη «βόμβα» του. Μας δηλώνει ότι σε ένα βιβλίο που έχει στη βιβλιοθήκη του (την «Ιστορία της Μαφίας»), όσο κι αν έψαξε δεν βρήκε παρά μόνο ένα όνομα Έλληνα εγκληματία, «ανάμεσα σε άπειρα ονόματα, φυσικά κυρίως ιταλικά».

Είναι τόσο ενθουσιασμένος ο κ. Βούλτεψης με την αποκάλυψή του, ώστε στη συνέχεια περιγράφει αορίστως δραστηριότητες Ιταλών μαφιόζων. Ενθουσιασμένος και ο καημένος ο κ. Αγγελής, του «Ελεύθερου Τύπου» που θεωρεί ότι με το άρθρο του κ. Βούλτεψη μπαίνει «τέλος σ’ εκείνο το άθλιο ψεύδος που εξεσφενδόνισε ο δηλητηριώδης Ιός και το παπαγάλισαν οι απανταχού προοδευτικοί». Δυστυχώς θα στεναχωρήσουμε και τους δυο αρθρογράφους. Είναι δυνατόν, τόσο έμπειροι δημοσιογράφοι, να μην καταλαβαίνουν ότι ένα βιβλίο για τη Μαφία θα έχει ονόματα κυρίως ιταλικά; Γιατί δεν έψαχνε ο κ. Βούλτεψης σε βιβλία για τη Γιακούζα ή την εγκληματικότητα στην Τσάινατάουν;

Μας προκαλεί ο κ. Βούλτεψης να βρούμε έστω και ένα όνομα Έλληνα μετανάστη εγκληματία. Αλλά πόσα ονόματα Αλβανών εγκληματιών μπορεί αυτός πρόχειρα να θυμηθεί; Μάλλον κανένα. Η εγκληματικότητα των μεταναστών και η διόγκωσή της, από το φόβο και το ρατσισμό, χαρακτηρίζεται ακριβώς από το γεγονός ότι βρίσκεται στα όρια της κοινωνίας. Τα εγκλήματα των μεταναστών (ακόμα και τα πιο άγρια) καταγράφονται ως εγκλήματα «φυλής» και όχι «ατόμου». Γι’ αυτό το λόγο κανείς δεν ξέρει σήμερα το όνομα ενός βαρυποινίτη Αλβανού, ενώ όλοι γνωρίζουν τον Ρωχάμη ή τον Κοεμτζή.

Νιώθουμε πάντως τον πειρασμό, υπερβαίνοντας κι εμείς το ζήτημα, να προτείνουμε στον κ. Βούλτεψη να συμβουλευτεί την «Εγκυκλοπαίδεια του Οργανωμένου Εγκλήματος» που κυκλοφορεί σε CD-ROM σε όλα τα αθηναϊκά καταστήματα. Θα πληροφορηθεί, λοιπόν, την ύπαρξη του «Greek mob» (της «Ελληνικής συμμορίας») και των στελεχών του, όπως του Peter Diapoulas (Pete the Greek) που τραυματίστηκε σε πιστολίδι το 1972, του John Prokos the Greek, ο οποίος διηύθυνε τη μεγαλύτερη επιχείρηση τζόγου στο Μαϊάμι, του Steve Bouras, μεγαλέμπορου ναρκωτικών και τοκογλύφου, αρχηγού του «Greek mob» στη Φιλαδέλφεια, που δολοφονήθηκε το 1981, του Satto the Greek, ακόμη και του Theodore Anton the Greek, του εστιάτορα του Αλ Καπόνε! Από το γεγονός ότι όλοι αυτοί οι κακοποιοί φέρουν το προσωνύμιο «ο Έλληνας», μπορούμε νομίζουμε να βγάλουμε κάποιο χρήσιμο συμπέρασμα για τη ρατσιστική αξιοποίηση της εθνικής καταγωγής του εγκληματία.

Το «μυστήριο» ντοκουμέντο

Το σοβαρότερο, όμως, πρόβλημα με το άρθρο του κ. Βούλτεψη είναι ότι όλη του η επιχειρηματολογία στηρίζεται στη διάχυση κάποιων αμφιβολιών για το ντοκουμέντο που δημοσιεύσαμε.

  • «Δεν ξέρω πού ακριβώς βρήκαν οι Ιοί της Κυριακής το μάλλον πρόχειρο και αόριστο προπολεμικό ντοκουμέντο», μας λέει στην αρχή.
  • «Πολύ θα ήθελα να πληροφορηθώ πώς ακριβώς ανεκάλυψαν οι Ιοί το θέμα τους», επιμένει.
  • «Ποιος ακριβώς τους το διοχέτευσε;», συνεχίζει.
  • «Ο εν λόγω αναζητούμενος πρέπει να είναι μέγας μελετητής και ιστοριοδίφης ή να έχει στη διάθεσή του το ανέκδοτο αρχείο κάποιου ευκλεούς προγόνου του», συμπεραίνει στο τέλος.

Το περιβόητο «ντοκουμέντο», όπως γράφαμε απ’ την αρχή και ρητά, ήταν ένα δημοσιευμένο βιβλίο που το «ανακαλύψαμε» (πού αλλού;) σε ένα βιβλιοπωλείο. Ούτε «πρόχειρο», ούτε «αόριστο», ούτε «διοχετευμένο», ούτε «ανέκδοτο». Ένα κλασικό βιβλίο εγκληματολογίας! Η γαλλική του μετάφραση κυκλοφορεί ακόμα στο Παρίσι. Η αγγλική βρίσκεται σε όλες τις βιβλιοθήκες.

Δεν είναι λοιπόν δυνατόν να πιστέψουμε ότι ο άνθρωπος που ανακάλυψε τη συνωμοσία στην υπόθεση Λαμπράκη θεωρεί ένα «βιβλίο», που ανατυπώθηκε το 1984, τόσο δυσπρόσιτο και εξωτικό. Η μόνη εξήγηση που μπορούμε να δώσουμε είναι ότι ο κ. Βούλτεψης δεν μπήκε στον κόπο να διαβάσει το κείμενό μας. Φαίνεται ότι ενημερώθηκε απλώς από τους σχολιαστές μας και, παρασυρμένος από τα δικά τους σκόπιμα μισόλογα, εκτέθηκε ανεπανόρθωτα. Του εκφράζουμε δημοσίως τη συμπάθειά μας.

Ποιος ήταν ο Sellin
Αποτελεί οδυνηρή έκπληξη για κάθε εγκληματολόγο η αμαθέστατη αμφισβήτηση του επιστημονικού κύρους ενός από τους θεμελιωτές της σύγχρονης κοινωνιολογικής σκέψης σχετικά με την ερμηνεία του εγκληματικού φαινομένου.Το κλασικό έργο του Th. Sellin («Πολιτιστική Σύγκρουση και Έγκλημα», Νέα Υόρκη, 1938) υπήρξε προϊόν μελέτης μετά από ειδική ανάθεση του Συμβουλίου Ερευνών της Κοινωνικής Επιστήμης (S.S.R.C) των ΗΠΑ.

Ήταν η εποχή όπου στην Αμερική η έξαρση της εγκληματικότητας συνδεόταν με τις μεταναστευτικές κοινότητες από την Ευρώπη αλλά και τον αμερικάνικο Νότο.

Η κατά κύριο λόγο αγροτική προέλευση των μεταναστών προκαλεί στο νέο (άξενο και αστικό) περιβάλλον σύγκρουση μεταξύ των επιβεβλημένων κανόνων συμπεριφοράς και των κοινωνικών αξιών που πολιτισμικά φέρει ο (νέος) μετανάστης. Επί παραδείγματι, τα «εγκλήματα τιμής» ήσαν κοινά για την ελληνική μεταναστευτική κοινότητα στις ΗΠΑ του μεσοπολέμου, αλλά και μεταπολεμικά στη Γερμανία και στο Βέλγιο, χωρίς να γίνονται κατανοητά στη χώρα υποδοχής.

Όσοι διαμαρτύρονται για τη δημοσιοποίηση των εγκληματολογικών στατιστικών στις ΗΠΑ του μεσοπολέμου (που παραθέτει εγκυρότατα ο Sellin) πρέπει να αναγνωρίσουν ότι οι στατιστικοί αριθμοί  –που ασμένως επικαλούνται όταν πολιτικά τους συμφέρει– επιδέχονται πολλαπλές αναγνώσεις.

Δεν έχει νόημα –χάριν παραδείγματος– η επίκληση απόλυτων αριθμών για την εγκληματικότητα εθνικών ομάδων, εάν δεν γίνει συγκριτική αναφορά και αναγωγή στα ποσοστά που αντιπροσωπεύουν στον συνολικό πληθυσμό, σε ηλικιακές κατηγορίες, στην ταξική προέλευση, στο φύλο και σε μία σειρά άλλους –σημαντικούς– παράγοντες επιρροής των εγκληματολογικών στατιστικών (όπως η διάθεση για καταγγελία, η επιλεκτική δραστηριότητα του συνολικού συστήματος ποινικής καταστολής, η δικαστηριακή πρακτική, κ.ά).

Δεν είναι το γονίδιο ή το εθνικό κύτταρο που προδιαθέτει στο έγκλημα. «Κάθε κοινωνία έχει τους εγκληματίες που της αξίζει». Η ενδελεχής μελέτη του κοινωνικού γίγνεσθαι, η κατανόηση της διαφορετικής κουλτούρας , ο σεβασμός των δικαιωμάτων κάθε πλάσματος που υπόκειται στην ελληνική έννομη τάξη (όπως πρώτο το Σύνταγμα της Τροιζήνας διακήρυξε), η συστηματική παρέμβαση στο κοινωνικό μικρο-επίπεδο συνιστούν τη μόνη ρεαλιστική και αποτελεσματική αντεγκληματική πολιτική.

Βασίλης Χ. Καρύδης

Επίκουρος Καθηγητής Εγκληματολογίας στο ΔΠΘ (Συγγραφέας της μελέτης «Η εγκληματικότητα των μεταναστών στην Ελλάδα»)

 

(Ελευθεροτυπία, 11/4/1998)

————————————————————————————————————————————————

 


ΣΑΟΥΘ ΟΜΑΧΑ – ΗΠΑ 1909 (μέρος 1ο)

Το άγνωστο πογκρόμ κατά των Ελλήνων 

Και όμως, υπήρξαμε κι εμείς «Αλβανοί»

Ισχυριστήκαμε πριν από δυο μήνες ότι οι Έλληνες μετανάστες στις ΗΠΑ αντιμετωπίστηκαν από τις αρχές, αλλά και τους παλιότερους κατοίκους της χώρας, με τρόπο ανάλογο προς εκείνο που υποδεχόμαστε κι εμείς σήμερα τους Αλβανούς μετανάστες. Δημοσιεύσαμε, μάλιστα, και κάποια στατιστικά στοιχεία για την εγκληματικότητα των συμπατριωτών μας εκείνης της εποχής, όπως προβάλλονται από τις επίσημες πηγές της περιόδου. Οι αντιδράσεις που προκάλεσαν τα δημοσιεύματά μας υπήρξαν πρωτοφανείς. Κανείς δεν ήθελε να πιστέψει τα ίδια τα ντοκουμέντα. Οι διαμαρτυρόμενοι δεν προέρχονταν μόνο από το χώρο της οργανωμένης ακροδεξιάς ή της κατ’ επάγγελμα εθνικοφροσύνης. Ακόμα και καλοπροαίρετοι αναγνώστες που θεωρούν τους εαυτούς τους προοδευτικούς, διέγνωσαν στην αρθρογραφία μας αν όχι την υπέρτατη ύβρη, τουλάχιστον την υπερβολή και την αυθαιρεσία. Πώς είναι δυνατόν –μας λένε– να συγκρίνει κανείς τους Έλληνες, που ως γνωστόν μεγαλούργησαν και εξακολουθούν να διαπρέπουν στο εξωτερικό, με τους ημιάγριους, απολίτιστους και επικίνδυνους Αλβανούς;

Επανερχόμαστε σήμερα στο θέμα αυτό με ένα εκπληκτικό ντοκουμέντο. Την ιστορία ενός πραγματικού πογκρόμ κατά των Ελλήνων μεταναστών που πραγματοποιήθηκε στη μικρή Σάουθ Όμαχα της πολιτείας Νεμπράσκα το 1909. Για την ιστορία αυτή έχει συγγράψει μονογραφία ο Ελληνοαμερικανός δάσκαλος και πανεπιστημιακός Τζον Μπίτζες, ο οποίος –όπως θα διαπιστώσετε στις σελίδες που ακολουθούν– είναι ένα αξιοσέβαστο πρόσωπο της τοπικής κοινωνίας, και κανείς δεν μπορεί να του προσάψει «αντιαμερικανική» προκατάληψη. Η μελέτη του υπήρξε προϊόν σκληρού μόχθου και επίπονης δουλειάς στα αρχεία των τοπικών εφημερίδων αλλά και των επίσημων αρχών. Η πρώτη μορφή αυτής της εργασίας δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Nebraska History το καλοκαίρι του 1970 και πήρε το βραβείο James Sellers.

Διαβάζοντας τη μελέτη του κ. Μπίτζες διαπιστώνουμε ότι στον Ελληνα μετανάστη απέδιδαν τότε οι αμερικανικές εφημερίδες όλα τα στερεότυπα που συνοδεύουν την εικόνα του Αλβανού στα σύγχρονα ελληνικά ΜΜΕ: οι Έλληνες είναι «βρόμικοι», «υπάνθρωποι», «απολίτιστοι», «άγριοι», επιρρεπείς στο έγκλημα.

Οι ανθελληνικές ταραχές στη Σάουθ Όμαχα σημειώθηκαν στις 21 Φεβρουαρίου του 1909, μετά από τη σύλληψη του Γιάννη Μασουρίδη ως ενόχου για τη δολοφονία του αστυνομικού Εντ Λόουρι. Οι εφημερίδες αμέσως μίλησαν για τον «Έλληνα δολοφόνο» και δημοσίευσαν την εμπρηστική ανθελληνική προκήρυξη που συνέταξε ο Τζόζεφ Μέρφι, ένας τοπικός πολιτικός παράγοντας. Σ’ αυτή την προκήρυξη γινόταν λόγος για τους «βρομερούς Έλληνες που επιτίθενται στις γυναίκες μας και χτυπούν τους περαστικούς στο δρόμο, που διατηρούν χαρτοπαιχτικές λέσχες και κάθε λογής παρανομίες». Στο κλείσιμο της προκήρυξης γινόταν έκκληση για συνάντηση στο Δημαρχείο «όπου θα πάρουμε μέτρα για να διώξουμε τους Ελληνες από την πόλη μας.» (εφημερίδες World Herald και Daily News, 20.2.1909).

Την επομένη το κύριο άρθρο της Herald αναφερόταν στον Μασουρίδη με τα ακόλουθα λόγια: «Ένας Έλληνας που στη γενέτειρά του δεν είχε ποτέ το προνόμιο να υψώσει το κεφάλι του προς τα πάνω (…) η μόνη του σκέψη ήταν να σκοτώσει, να σκοτώσει.» Ο Μασουρίδης είχε έρθει στις ΗΠΑ από ένα χωριό της Καλαμάτας το 1906. Η αστυνομία τον είχε υπό παρακολούθηση, επειδή είχε συλληφθεί για παράνομο τζόγο. Στις 19 Φεβρουαρίου ο Λόουρι τον συνέλαβε μετά από καταγγελίες εις βάρος του, ότι είχε σχέσεις με μια ανήλικη (17χρονη) κοπέλα, που του έκανε μαθήματα αγγλικών. Τη στιγμή της σύλληψης ανταλλάχθηκαν πυροβολισμοί που κατέληξαν στον τραυματισμό του Μασουρίδη και το θάνατο του Λόουρι. Αμέσως συγκεντρώθηκαν μερικές εκατοντάδες κάτοικοι με σκοπό να λιντσάρουν τον Μασουρίδη. Με δυσκολία κατάφερε η αστυνομία να τον φυγαδεύσει σε ασθενοφόρο.

Η συγκέντρωση χιλίων κατοίκων την επομένη οδήγησε σε ανεξέλεγκτη βία εις βάρος των Ελλήνων. Με κραυγές «θάνατος στους Ελληνες» και «θυμηθείτε τον καημένο τον Λόουρι», το πλήθος όρμησε στην ελληνική συνοικία, την «Γκρικ-τάουν» και επιτέθηκε στους ανύποπτους Έλληνες. Όσοι απ’ αυτούς δεν κατάφεραν να διαφύγουν, έπεσαν στα χέρια των φανατισμένων Αμερικάνων και δάρθηκαν χωρίς έλεος. Στην απελπισία του κάποιος προσπάθησε να αμυνθεί με όπλο και τραυμάτισε ελαφρά δυο παιδιά. Τότε πλέον το πλήθος των επιτιθέμενων χωρίστηκε στα δυο και άρχισε τις λεηλασίες και τα σπασίματα σ’ όλα τα μαγαζιά και τα σπίτια των Ελλήνων. Οι ταραχές συνεχίστηκαν όλη τη μέρα κάτω από τη σιωπηλή επιδοκιμασία κάποιων αστυνομικών και την αδυναμία των τοπικών αρχών. Επί έξι ώρες το πλήθος «με ρεβόλβερ, με κλομπ και με δαυλούς γύριζε στην πόλη, έπινε τα κλεμμένα ποτά, έκλεβε εμπορεύματα, χτυπούσε όποιον μπορούσε, μέχρι να τρέξει το αίμα από τις πληγές.»

Περιγράφοντας την εικόνα που είχαν για τους Έλληνες οι παλιότεροι κάτοικοι της περιοχής, o Τζον Μπίτζες αναφέρεται στην εχθρότητα που προκλήθηκε από το γεγονός ότι οι Έλληνες δούλευαν με μικρότερα μεροκάματα και χρησιμοποιούνταν ως απεργοσπάστες. Τους κατηγορούσαν ακόμα ότι έφερναν στην Αμερική τις δικές τους άγριες συνήθειες, ότι ήταν βρόμικοι (εφόσον έκαναν πάντα τις βρόμικες δουλειές), ότι πολιτικολογούσαν στα δικά τους καφενεία και χαρτόπαιζαν. Οι ντόπιοι θεωρούσαν τη συμπεριφορά των Ελλήνων «ανήθικη» και «αντιαμερικάνικη». «Το σημείο που προκαλεί το ανθελληνικό στοιχείο», γράφει η Omaha Bee, «είναι ότι δουλεύουν φτηνά. Ότι ζουν ακόμα φθηνότερα, σε ομάδες. Ότι αδιαφορούν για τις μικρές λεπτομέρειες στις οποίες αποδίδουν μεγάλη σημασία οι Αμερικάνοι.» Και ο εκδότης της Daily News πρόσθετε ότι «τα δωμάτιά τους είναι βρόμικα. Επιτίθενται στις γυναίκες. Μ’ άλλα λόγια, με τη στάση τους εμφανίζονται ως επιθετικοί στα μάτια των περισσοτέρων κατοίκων της Σάουθ Όμαχα.»

Μετά το τέλος των ταραχών η κοινότητα των Ελλήνων της περιοχής σκόρπισε σ’ ολόκληρη την Αμερική. Από τις 2.000 μεταναστών που ζούσαν στη Σάουθ Όμαχα μέχρι εκείνο το μοιραίο Σάββατο το Φεβρουάριο του 1909, σε λίγους μήνες η απογραφή του 1910 κατέγραφε μόλις 59 άτομα. Η περίπτωση των ανθελληνικών ταραχών στη Σάουθ Όμαχα δεν είναι η μόνη εκείνης της περιόδου. Ο κ. Μπίτζες ανακάλυψε στην εφημερίδα Evening News of Roanoke στην πολιτεία της Βιρτζίνια αναφορά σε επιθέσεις όχλου εναντίον των καταλυμάτων Ελλήνων μεταναστών τον Ιούλιο του 1907. Και την ίδια βδομάδα με τα επεισόδια στη Σάουθ Όμαχα ξέσπασαν παρόμοιες βίαιες ταραχές σε δύο τουλάχιστον πόλεις, στο Κάνσας Σίτι της πολιτείας Κάνσας και στο Ντέιτον του Οχάιο.

Το τελευταίο μάθημα που παίρνουμε από την ιστορία αυτή είναι η τύχη της έρευνας του κ. Μπίτζες. Το 1991, ο Τζον Μπίτζες επανήλθε στο θέμα, συμπληρώνοντας με καινούργια στοιχεία την υπόθεση. Όμως τη νέα του μελέτη δεν δέχθηκε κανείς να τη δημοσιεύσει. Όπως μας εξήγησε ο ίδιος ο ερευνητής, η άρνηση των ακαδημαϊκών αρχών να προχωρήσουν στη δημοσίευση, οφειλόταν ακριβώς στο «ακανθώδες» αντικείμενό της. Οι σύγχρονοι Αμερικανοί θέλουν να «ξεχάσουν» το ρατσισμό εναντίον των μεταναστών στις αρχές του αιώνα, όπως ακριβώς και οι σύγχρονοι Έλληνες αρνούνται να πληροφορηθούν τις δύσκολες συνθήκες, κάτω από τις οποίες πραγματοποιήθηκε εκείνη η μετανάστευση.

(Ελευθεροτυπία, 14/6/1998)

————————————————————————————————————————————————

 

ΣΑΟΥΘ ΟΜΑΧΑ – ΗΠΑ 1909 (μέρος 2ο)

Το άγνωστο πογκρόμ κατά των Ελλήνων 

Η προμελετημένη δολοφονία του Νικόλα Τζιμίκα

Τα αίτια των ανθελληνικών ταραχών στη Σάουθ Όμαχα το 1909 περιγράφει ο Τζον Μπίτζες σε μια νεότερη μελέτη του που είχε την καλοσύνη να μας εμπιστευθεί. Στη μελέτη αυτή, ο κ. Μπίτζες συγκρίνει το άγνωστο πογκρόμ εναντίον των Ελλήνων μεταναστών με την περίφημη «νύχτα των κρυστάλλων» στη ναζιστική Γερμανία του 1938: «The Anti-Greek Riot of 1909 (South Omaha, Nebraska) and Kristallnacht of 1938 (Nazi Germany): A Comparative Study of Ugly Human Behavior, 1991). Όμως αυτή η μελέτη δεν δημοσιεύθηκε ποτέ. Το «απαγορευμένο» θέμα του ρατσισμού των ντόπιων εις βάρος των Ελλήνων μεταναστών το 1909 εξακολουθεί να ενοχλεί και θεωρείται ακόμα ταμπού για την ακαδημαϊκή κοινότητα. Το κείμενο που ακολουθεί είναι τμήμα της αδημοσίευτης αυτής μελέτης και το μεταφράσαμε με την ευγενική άδεια του συγγραφέα.

Οι αιτίες που κρύβονταν πίσω από τις ανθελληνικές ταραχές πρέπει να αναζητηθούν στις πολιτισμικές διαφορές και, κυρίως, στα οικονομικά συμφέροντα. Τον Φεβρουάριο του 1909, για παράδειγμα, η Σάουθ Όμαχα θύμιζε πυριτιδαποθήκη έτοιμη να εκραγεί κατά των Ελλήνων. Το κλίμα αυτό είχε αρχίσει να δημιουργείται το 1904, όταν ιάπωνες και έλληνες εργάτες κλήθηκαν στην πόλη ως απεργοσπάστες στη βιομηχανία συσκευασίας κρέατος. Κατά τη διάρκεια της απεργίας, ο Εντ Λόουρι επέλεξε να ακολουθήσει τους εργάτες, οι οποίοι τον θεώρησαν ήρωα και τον θαύμασαν για το κουράγιο του. Όταν έσπασε η απεργία, οι Ιάπωνες απομακρύνθηκαν, αλλά οι Έλληνες δούλεψαν με άλλους συμπατριώτες τους στη συσκευασία κρέατος και στους σιδηροδρόμους. Το 1909, η ελληνική κοινότητα της Σάουθ Όμαχα διέθετε περισσότερες από τριάντα επιχειρήσεις και είχε συνεισφέρει στην ανέγερση της ελληνορθόδοξης εκκλησίας του Αγίου Ιωάννη στις οδούς 16η και Μάρθα. Μολαταύτα, μεταξύ των Ελλήνων και των λοιπών μελών της κοινότητας της Σάουθ Όμαχα είχε δημιουργηθεί μια σαφής εχθρότητα, η οποία ενισχυόταν από τη στάση της αστυνομίας. Δεν υπήρξαν, ωστόσο, ενδείξεις που να συνδέουν τον Λόουρι με τις παρενοχλήσεις που υφίσταντο οι νεοφερμένοι από την αστυνομία.

Ο Ιωάννης Μασουρίδης δικάστηκε δύο φορές για το θάνατο του αξιωματικού Λόουρι. Η αρχική καταδίκη για φόνο πρώτου βαθμού, η οποία συνεπαγόταν την ποινή της εκτέλεσης δι’ απαγχονισμού, ακυρώθηκε από το Ανώτατο Δικαστήριο της Νεμπράσκα λόγω ανεπάρκειας των στοιχείων και ατελούς διαδικασίας. Στις κρατικές φυλακές της Νεμπράσκα, ο Μασουρίδης επρόκειτο να εκτίσει ποινή πεντέμισι ετών από το σύνολο των δεκατεσσάρων που προέβλεπε η απόφαση. Μετά την αποφυλάκισή του, ο Μασουρίδης επέστρεψε στην Ελλάδα για να περάσει εκεί το υπόλοιπο της ζωής του. Κατά πάσαν πιθανότητα γνώριζε ότι ο Νικόλας Α. Τζιμίκας, ένας νεοφερμένος Ελληνας από τα Γρεβενά, πλήρωσε τελικά το τίμημα για το θάνατο του Εντ Λόουρι.

Ο Τζιμίκας, ένας νεαρός εργάτης είκοσι τριών ετών, ήταν πράγματι εκείνος που θα γινόταν το θύμα της αστυνομικής εκδίκησης λίγο μετά την απαλλαγή του Μασουρίδη από τη θανατική ποινή κατά τη δεύτερη δίκη του, που ολοκληρώθηκε στις 29 Μαΐου 1910. Η τύχη του Τζιμίκα αποφασίστηκε αυθαίρετα το βράδυ της 13ης Ιουνίου. Ο Νικόλας Α. Τζιμίκας δολοφονήθηκε με προφανή προμελέτη από δύο αξιωματικούς της αστυνομίας. Το θύμα πυροβολήθηκε στο ίδιο σχεδόν σημείο όπου ο Εντ Λόουρι είχε δεχθεί το δικό του θανάσιμο τραύμα. Η δολοφονία του Νικόλα Τζιμίκα υπήρξε ένα από τα καλύτερα φυλαγμένα μυστικά στα χρονικά της Νεμπράσκα και της ελληνικής της κοινότητας. Το 1977 κατόρθωσα τελικά να εντοπίσω ένα φάκελο στα υλικά του Στέιτ Ντιπάρτμεντ που φυλάσσονται στα Εθνικά Αρχεία. Ο φάκελος περιείχε ένα άδειο ντοσιέ με τίτλο «Η δολοφονία του Νικόλα Τζιμίκα». Ευτυχώς, στο φάκελο βρέθηκε ένα αντίγραφο με θέμα την «Ανάκριση για την υπόθεση Νικόλα Α. Τζιμίκα», η οποία πραγματοποιήθηκε από 7 έως 20 Ιουνίου 1910. Η ανάγνωση των πρακτικών της ανάκρισης δεν αφήνει την παραμικρή αμφιβολία για την ορθότητα της κατηγορίας περί «δολοφονίας» που περιείχε η έκθεση που χάθηκε μυστηριωδώς.

Αξίζει, τέλος, να σημειωθεί ότι η οικογένεια του Έντουαρντ Λόουρι ουδέποτε είδε έστω και μία δεκάρα από τα 505 δολάρια που συγκεντρώθηκαν κατά τον ειδικό έρανο που ξεκίνησε την ίδια την ημέρα των ταραχών. Η οικογένεια του Εντ Λόουρι αναγκάστηκε να τα βγάλει πέρα μοναχή της, εκτός από 150 δολάρια που της προσέφερε ένα Γυμνάσιο της περιοχής από τα κέρδη μιας μουσικής εκδήλωσης. Και τα δύο παιδιά του Λόουρι έγιναν αργότερα δάσκαλοι στο Νότο. Στις 3 Φεβρουαρίου 1916, το Κογκρέσο αποφάσισε να δοθούν 40.000 δολάρια αποζημίωση στους Έλληνες-θύματα των ταραχών από τα 288.130 που είχαν ζητήσει. Όσο για τον Νικόλα Α. Τζιμίκα, αυτός βρίσκεται πάντοτε σ’ έναν τάφο χωρίς ταφόπετρα στο Κοιμητήριο Forest Lawn στην Όμαχα της Νεμπράσκα των Ηνωμένων Πολιτειών.

Ποιος είναι ο καθηγητής Τζον Μπίτζες

Μόνιμος κάτοικος της πόλης Όμαχα στην πολιτεία Νεμπράσκα των ΗΠΑ, ο Ελληνοαμερικάνος Τζον Μπίτζες, έχει ταξιδέψει αρκετές φορές στην Ελλάδα και την Τουρκία. Υπηρέτησε στο στρατό των ΗΠΑ από το 1946 έως το 1949. Το διάστημα 1948-49 υπήρξε πράκτορας της αντικατασκοπείας των ΗΠΑ στην Τεργέστη της Ιταλίας. Επανεκλήθη στην ενεργό υπηρεσία κατά τη διάρκεια του Πολέμου της Κορέας (1950-51). Σήμερα είναι συνταξιούχος δάσκαλος και επισκέπτης καθηγητής στο Πανεπιστήμιο.

Το 1989 εκδόθηκε η ιστορική του μελέτη για τη θέση της Ελλάδας στο δεύτερο παγκόσμιο πόλεμο (Greece in World War II to April 1941). Έχει επίσης συγγράψει πολλά άρθρα για την ιστορία της Ελλάδας και τη δραστηριότητα της κοινότητας των πολιτών ελληνικής καταγωγής στην Όμαχα. Έχει συμβάλει με ένα κεφάλαιο («Η Δύση και η θρησκεία του Τρίτου Κόσμου») στο βιβλίο του Σεΐκ Αλί «Ο Τρίτος Κόσμος στο σταυροδρόμι» (Third World at the Crossroads, 1989). Συμμετείχε στο διεθνές συμπόσιο για τη στρατιωτική ιστορία της Ελλάδας με τη μελέτη του για τη Μάχη της Κρήτης (The Battle of Crete revisited, ACTA, Athens 1991).

«Φταίει η εγκληματικότητά μας»

«Αι εσχάτως διαδραματισθείσαι σκηναί κατά των ομογενών εν Όμαχα της πολιτείας Νεμπράσκας αποτελούσι μίαν μεγάλην συμφοράν διά τους εν Αμερική Έλληνας. Είναι όντως δεινόν το τραύμα, όταν βλέπη τις Έλληνας καταδιωκομένους και Ελληνικά καταστήματα μεταβαλλόμενα εις Σόδομα και Γόμορα. (…)

Ουδείς βεβαίως εκ των εύ φρονούντων Αμερικανών ηδύνατο να συνηγορήση υπέρ της διαπραχθείσης βαρβαρότητος, αλλά και ουδαμόθεν υψώθη συμπαθητική φωνή (πλην ολίγων εξαιρέσεων) υπέρ των κακοποιηθέντων και καταστραφέντων Ελλήνων, αμφιβάλλομεν δε εάν και η χείρ της Θέμιδος δυνηθή όπως δεόντως προστατεύση τα συμφέροντα των παθόντων και ανταποδώση αυτοίς το δίκαιον δια τας προξενηθείσας ζημίας.

Η αρχή του κακού πηγάζει εκ του κακουργήματος, όπερ ο βδελυρός Μουσουρίδης διέπραξεν, αλλ’ εάν οι Αμερικανοί ήθελον να εκδικηθώσι τούτον, ηδύναντο κάλλιστα να εφήρμοζον και τον λύντσειον νόμον κατά του κακούργου, παν όμως περαιτέρω διάβημα κατ’ αθώων ψυχών ήτο όλως βάρβαρον και ανάρμοστον προς τας αρχάς και τον πολιτισμόν του σημερινού κόσμου.

Αλλ’ ως φαίνεται και εν τη περιστάσει αυτή και εν άλλαις ομοίαις, οι Αμερικανοί έχασαν πάσαν υπόληψιν προς τους Έλληνες και ήρξαντο από τίνος χρόνου απεχθανόμενοι ημάς, ως λαόν ανάξιον της αποστολής του και του κλέους των προγόνων των και ως μη επιθυμητούς πολίτας. (…) Ο άνεμος εναντιώτατα πνέει καθ’ ημών, διότι, ως βλέπομεν ανωτέρω, επίσημα πρόσωπα και αυτοί οι βουλευταί ακόμη ήρξαντο κηρύσσοντες τον μέχρι εξοντώσεως πόλεμον καθ’ ημών.

Το φαινόμενον είναι αληθώς απελπιστικόν και βασανίζει ημάς, διότι επαπειλείται το μέλλον μας. Νομίζομεν ότι είναι καιρός εισέτι να σωθώμεν εκ του επαπειλούντος ημάς κινδύνου, εάν θελήσωμεν να γνωρίσωμεν τας υποχρεώσεις μας έναντι του φιλοξενούντος ημάς λαού. Η Αμερική, ήτις μας τροφοδοτεί και περιφρουρεί την ελευθερίαν και τα δικαιώματά μας, έχει βεβαίως πληρέστατα δίκαιον να απαιτή παρ’ ημίν την ανταπόδωσιν της φιλοξενίας, όπερ εισέτι δεν επράξαμεν. Τούτο δύναται να κατορθωθή δια της υπακοής προς τους νόμους, ως και δια των καλών έργων, των ευγενών τρόπων, της εντίμου συναλλαγής και της προς τον πλησίον εκτιμήσεως, δηλαδή απαιτούσιν οι Αμερικανοί εκείνο, όπερ οι κατά την αρχαιότητα μεταναστεύοντες Έλληνες μετέδιδον ανά τον κόσμον.

Τοιαύτην ανταπόδοσιν παρέσχον εις την Αμερικήν άπαντες οι παρ’ αυτή φιλοξενούμενοι ξένοι, διά τούτο λοιπόν βλέπομεν τους ξένους λαούς εξισουμένους προς το ιθαγενές στοιχείον και έχοντας ίσα προς αυτό δικαιώματα.

Πλην εμείς οι Έλληνες, ατυχώς, όχι μόνον δεν ανταπεκρίθημεν προς τας υποχρεώσεις μας, αλλά και εξήλθομεν των ορίων χάρις εις την βαρβαροκεφαλιάν μας και τα τόσα άλλα μειονεκτήματα, υπό των οποίων περικοσμούμεθα. Πλανώνται οικτρότατα οι κακώς αντιλαμβανόμενοι την σημασίαν της λέξεως free country, διότι καίτοι η Αμερική είναι γενναιόφρων προς τους ξένους, εν τούτοις περιορίζει την ελευθερίαν ταύτην μέχρι ωρισμένων σημείων, αφ’ ών ουδείς δύναται να παρεκκλίνη.

Και οι εν Αμερική Έλληνες ηθέλομεν τυγχάνη ίσης προς τους άλλους εκτιμήσεως και προστασίας, αλλ’ ατυχώς παρεξετράπημεν και παρεξεκλίναμεν της ευθείας οδού και βαίνομεν κατά κρημνών μη γνωρίζοντες οποίου κακού πρόξενοι κατέστημεν διά της ασυστόλου συμπεριφοράς, ήν πολλοί δεικνύουσιν.

Εις τα αρχεία της αστυνομίας του Σικάγου οι Έλληνες έρχονται πρώτοι εις έν δύο εγκλήματα, πανταχόθεν δε λαμβάνομεν σωρείαν εφημερίδων, εις ας βλέπομεν πολλά εγκλήματα διαπραττόμενα από των Ελλήνων.

Και μ’ όλα αυτά έχομεν το θράσος να παραπονώμεθα κατά της φιλοξενούσης ημάς χώρας, χωρίς ποσώς να λάβωμεν υπ’ όψιν τας εγκληματικάς πράξεις και την απέχθειαν, ην πολλοί δεικνύουσι κατά των Αμερικανών.

Τα παθήματα των εν Όμαχα ομογενών θλίβουσι την καρδίαν μας και κατακρίνομεν σφόδρα την στάσιν των ταραχοποιών, αλλ’ αφ’ ετέρου όταν βλέπωμεν γυναίκας, δικηγόρους και βουλευτάς επιτιθεμένους κατά των Ελλήνων, οφείλομεν να παραδεχθώμεν ότι και πολλά άλλα πλην του φόνου υπήρξαν τα αίτια, άτινα ώθησαν αυτούς να προβώσιν εις το τολμηρόν τούτο διάβημα. (…) Οφείλομεν να ομολογήσωμεν ότι πανταχού της Αμερικής ευρίσκονται πολλοί χαρακτήρες, μολύνοντες το Ελληνικόν όνομα».

(Από το κύριο άρθρο της ομογενειακής εφημερίδας «Ελληνικός Αστήρ» του Σικάγου (26/2/1909) για τα γεγονότα).

(Ελευθεροτυπία, 14/6/1998)

————————————————————————————————————————————————

 

ΣΑΟΥΘ ΟΜΑΧΑ – ΗΠΑ 1909 (μέρος 3ο)

Το άγνωστο πογκρόμ κατά των Ελλήνων 

ΣΤΟ ΟΡΙΟ

ΕΠΙΚΙΝΔΥΝΟΙ. Ξεφυλλίζοντας τις ομογενειακές εφημερίδες της εποχής, διαπιστώνει κανείς ότι τα ρατσιστικά στερεότυπα σε βάρος των ελλήνων μεταναστών αφθονούσαν στις στήλες του αμερικανικού τύπου, με θεματολογία που παρουσιάζει εκπληκτικές αναλογίες με όσα γράφονται κι ακούγονται σήμερα στην Ελλάδα για τους Αλβανούς συμπολίτες μας. Πρώτο και κύριο χαρακτηριστικό που αποδίδεται στους Έλληνες, έτσι γενικά, είναι η υψηλή εγκληματικότητα. Καθρέφτης της σχετικής αρθρογραφίας μπορεί να θεωρηθεί η τακτική στήλη «Έλληνες εν Αμερική» του «Ελληνικού Αστέρος» του Σικάγου, που περιείχε ως επί το πλείστον αναδημοσιεύσεις από τον τοπικό τύπο διάφορων περιοχών: σε σύνολο 149 ειδήσεων που δημοσιεύθηκαν στις 12 πρώτες εβδομάδες του 1909, οι 78 (ποσοστό 52,3%) αφορούσαν πραγματικά εγκληματικά περιστατικά με δράστες Έλληνες μετανάστες ενώ άλλες 16 (10,7 %) ασχολούνταν με παρεμφερείς κατηγορίες που –λανθασμένα ή “φουσκωμένα”– τους απευθύνθηκαν. Ακολουθεί επιλογή από χαρακτηριστικά δημοσιεύματα της εν λόγω στήλης.

ΤΣΑΝΤΑΚΗΔΕΣ. «Η εν Φιλαδελφεία της Πενσυλβανίας συνάδελφος “Ημερολόγιον” γράφει ότι συνελήφθη ο Έλλην Βουζάνης, κατηγορούμενος ότι κατέριψε χαμαί μίαν Αμερικανίδα με τον σκοπόν να της αφαιρέσει τα διαμαντικά και τα πολύτιμα αυτής ενώτια» (15/1/1909).

ΒΙΑΣΤΕΣ ΑΝΗΛΙΚΩΝ. «Επίθεσις Έλληνος κατά μικράς αμερικανίδος. Εν Πουέβλω της πολιτείας Κολοράδου κατά την εκεί συνάδελφον “Chieftain” συνελήφθη ο Έλλην Ιωάννης Σωτηρίου, διότι νύκτα τινά μεθυσμένος ων κατεδίωξε μικράν τινα Αμερικανίδα. Εις τας φωνάς της παιδίσκης προσέτρεξαν κλητήρες, οίτινες συνέλαβον τον μεθυσμένον ομογενή, ον οδήγησαν εις το κρατητήριον, όπου την επομένην κατεδικάσθη εις πρόστιμον 100.000 δολλαρίων και τα έξοδα παρ’ όλας τας διαμαρτυρίας του ότι ουδέν κακόν διεννοείτο και ότι η μικρά Αμερικανίς ωμοίαζε τα μέγιστα προς την εν τη γενετείρα διαμένουσαν αδελφήν του» (5/2/1909).

ΔΟΥΛΕΜΠΟΡΟΙ ΑΝΗΛΙΚΩΝ. «Κατά την εν Μέμφιδι της πολιτείας Τεννεσή συνάδελφον “Scimiter” συνελήφθησαν οι Έλληνες Ηλίας και Νικόλαος Καλαμούζος, κατηγορούμενοι επί παραβάσει του περί μεταναστεύσεως νόμου διά της εισαγωγής ενταύθα Ελληνοπαίδων ανηλίκων, ους ετοποθέτουν ως υπαλλήλους εις στιλβωτήρια υποδημάτων, λέγοντες και διαβεβαιούντες ενόρκως προ των μεταναστευτικών αρχών ότι οι εισαγόμενοι Ελληνόπαιδες ήσαν συγγενείς των» (19/2/1909).

ΒΡΩΜΙΑΡΗΔΕΣ. «Την φρικώδη κατάστασιν των Ελλήνων αναγιγνώσκομεν εν τη Δέμβερ του Κολοράδου συναδέλφω “Νέα”. Κατά την συνάδελφον ταύτην, ήτις δημοσιεύει εν πλάτει την έκθεσιν του εκεί αστυϊάτρου, 800 Έλληνες ζώσιν υπό τους χειρίστους της υγιεινής και ανθρωπότητος κανόνας. Η αστυνομία εύρε περί τους 25 Έλληνας κοιμωμένους και διαιτωμένους εις έν στενότατον δωμάτιον. Αμέσως η αστυνομία εξεδίωξε τούτους εκείθεν και απελύμανε καταλλήλως το δωμάτιον τούτο, εξ ου ηπειλείτο η υγεία και του περιοίκου πληθυσμού. Ένεκα τούτου η συνάδελφος επιτίθεται δριμύτατα κατά των Ελλήνων, λέγει δ’ ότι εκ της ελεεινής τούτων υγιεινής καταστάσεως απειλείται η υγεία όλης της πόλεως» (5/3/1909).

ΑΠΕΡΓΟΣΠΑΣΤΕΣ. «Δεν είνε ούτε η πρώτη ούτε η τελευταία φορά, καθ’ ην συμβαίνει ομογενείς να εργάζωνται ως ανταπεργοί. Τούτο είνε κάκιστον, διότι όχι μόνον μισητοί μεταξύ των άλλων ανθρώπων γενόμεθα, αλλά ενεργούμεν και καθ’ ημών αυτών, ενώ εκ του άλλου αι διάφοροι Αμερικανικαί εταιρείαι μας μεταχειρίζονται ως όργανα, η δε ζωή μας διατρέχει τον έσχατον των κινδύνων» (29/1/1909).

ΣΩΜΑΤΕΜΠΟΡΟΙ. «Έτερον κρούσμα σωματεμπορίας μας έρχεται από την πόλιν Κάνσας της πολιτείας Μιζούρι, κατά την εκεί συνάδελφον “Αστήρ”. Ένεκα τούτων οι επί της μεταναστεύσεως επόπται ήρξαντο σταυροφορίαν κατά των Ελλήνων, ενώ αι Αμερικανικαί εφημερίδες πλάσσουσι διαφόρους φανταστικάς ιστορίας, αίτινες γράφονται επί το τραγικώτερον προς εξερέθισιν των Αμερικανών κατά των Ελλήνων. Το βέβαιον είναι ότι τοιαύτα κρούσματα συμβαίνουσιν, αλλ’ είναι όντως πολύ άδικον να μέμφεται ολόκληρος ο Ελληνικός πληθυσμός δια την παρανομίαν δύο ή τριών Ελλήνων ιδιοκτητών στιλβωτηρίων» (1/1/1909).

ΔΙΑΒΑΣΤΕ

Henry Pratt Fairchild «Greek immigration in the United States» (Νιου Χέιβεν 1911, εκδ. Yale University Press). Ακαδημαϊκών αξιώσεων «αντικειμενικό» πόνημα με θέμα την ελληνική μετανάστευση προς τις ΗΠΑ. Σχεδόν σε κάθε κεφάλαιο, ο συγγραφέας δίνει ιδιαίτερη σημασία στη διερεύνηση των πραγματικών διαστάσεων της περιώνυμης «ελληνικής εγκληματικότητας». Παρά την κριτική του διάθεση, δεν αποφεύγει ωστόσο την αναπαραγωγή ενός άλλου στερεότυπου: αυτού περί «εξαγωγής» της ελληνικής εγκληματικότητας προς τις ΗΠΑ. «Μια μάλλον διασκεδαστική επίπτωση της μετανάστευσης», γράφει, «ευεργετική τουλάχιστον για την Ελλάδα, μου επισημάνθηκε από τον κ. Νάθαν. Σε ένα πρόσφατο ταξίδι του στη Σπάρτη, είχε μια συνομιλία με τον επικεφαλής της χωροφυλακής της περιοχής, και ο αξιωματικός παρατήρησε ότι επειδή η μετανάστευση είναι τόσο μαζική, η Σπάρτη έχει αλλάξει, από τόπος πολύ ταραχώδης που ήταν στο παρελθόν, σε ένα από τα πιο ήσυχα μέρη που μπορεί κανείς να φανταστεί. Στην πραγματικότητα, είπε, όχι μόνο η δική του περιφέρεια αλλά όλη εν γένει η Ελλάδα μοιάζει να έχει απαλλαγεί από τους πιο ακόλαστους εγκληματίες της» (σ.226).

Thomas Burgess «Greeks in America» (Βοστώνη 1913, εκδ. Sherman, French & Co). Παρουσίαση των κυριότερων ελληνικών κοινοτήτων των ΗΠΑ από ένα μέλος της αμερικανικής Επιτροπής για την Ένωση Ορθοδόξων και Αγγλικανών, με μικρή αναφορά στο πογκρόμ της Σάουθ Όμαχα. Το βιβλίο γράφτηκε ύστερα από προτροπή στελεχών του υπερπόντιου ελληνισμού της εποχής, με δεδηλωμένο σκοπό την άμβλυνση των αρνητικών για τους Έλληνες στερεοτύπων.

Αλέξανδρος Κρίκος «Η θέσις του Ελληνισμού εν Αμερική» (Εν Αθήναις 1915, Τύποις Αφών Μπλαζουδάκη). Παρουσίαση του κόσμου των ελλήνων μεταναστών στο ευρύ κοινό της γενέτειρας, χωρίς εξιδανικεύσεις. Με ιδιαίτερη οξύτητα καταγγέλλονται ο απεργοσπαστικός ρόλος πολλών ομογενών και η αθλιότητα των «καταγωγίων» τους. «Οι διωγμοί της Ομάχας, του Κόνσις Μπλωφς, της Χόκιαμ και άλλων πόλεων», καταλήγει ο συγγραφέας (σ. 25-6), «ολίγον διαφέρουσι των κατά των πρώτων χριστιανών υπό των εθνικών, και των υπ’ αυτών κατόπιν κατά των εβραίων. Η δε περιγραφή αυτών θ’ απετέλει αίσχος τόσον δια τους Αμερικανούς όσον και δι’ ημάς τους διωκομένους».

ΔΕΙΤΕ

Ο Έλληνας γείτονας (Katzelmacher) του Ράινερ Βέρνερ Φασμπίντερ (1965). Ο «ακοινώνητος» και «ζωώδης» έλληνας μετανάστης προκαλεί αρχικά την περιέργεια των Γερμανών περιοίκων, στη συνέχεια τη δυσφορία τους και στο τέλος υφίσταται στο πετσί του την οργή τους.

(Ελευθεροτυπία, 14/6/1998)

————————————————————————————————————————————————

 

ΕΓΚΛΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΕΛΛΗΝΩΝ ΣΤΙΣ ΗΠΑ 1929-30 (μέρος 1ο)

Έλληνες κι Αμερικάνοι ή κλέφτες κι αστυνόμοι

Ένα αδιάσειστο ντοκουμέντο επιβεβαιώνει αυτό που δεν ήθελαν να πιστέψουν οι κατ’ επάγγελμα αλβανοφάγοι της ελληνικής δημόσιας ζωής: ότι οι συμπατριώτες μας κατείχαν τα σκήπτρα της εγκληματικότητας μεταξύ όλων των Ευρωπαίων μεταναστών στις ΗΠΑ του μεσοπολέμου. Το ίδιο ντοκουμέντο μάς διδάσκει πολλά για τον τρόπο στιγματισμού πληθυσμιακών ομάδων μέσω «στατιστικών ευρημάτων».

Τον Μάρτιο του 1998, με μια σειρά δημοσιευμάτων στην «Ελευθεροτυπία», είχαμε αποκαλύψει ότι την περίοδο του 1929-1930 οι Έλληνες μετανάστες στη Νέα Υόρκη παρουσίαζαν τα μεγαλύτερα ποσοστά εγκληματικότητας μεταξύ όλων των ευρωπαίων μεταναστών. Είχε τότε ξεσηκωθεί πραγματικός σάλος, από αντιδράσεις δημοσιογράφων, αναλυτών και πολιτικών, οι οποίοι δεν μπορούσαν να πιστέψουν αυτό που έλεγαν οι αριθμοί: ότι δηλαδή οι συμπατριώτες μας αντιμετώπισαν στις πόλεις των ΗΠΑ καταστάσεις κοινωνικής εξαθλίωσης, ανάλογες μ’ αυτές που αντιμετωπίζουν σήμερα οι Αλβανοί μετανάστες στη χώρα μας. Και ότι αντέδρασαν επίσης ανάλογα, διεκδικώντας την πρωτοκαθεδρία στα ποσοστά της εγκληματικότητας μεταξύ άλλων κατηγοριών μεταναστών: των Ιταλών, των Ιρλανδών ή των Μεξικανών.

Ακούστηκαν και γράφτηκαν τότε διάφορα επιχειρήματα για να αντικρούσουν αυτά τα δεδομένα:

  • Πώς είναι δυνατόν –υποστήριξαν– να αληθεύει ο ισχυρισμός σας, εφόσον όλοι γνωρίζουμε το ποιόν και το κοινωνικό στάτους των σημερινών Ελληνοαμερικανών; Λες και η σημερινή ευμάρεια των ομογενών μας δεν οικοδομήθηκε μέσα από δεκαετίες ανέχειας και εξαθλίωσης. Λες και όσοι πήραν τα καράβια της μετανάστευσης, το έκαναν με την αβίαστη θέλησή τους ή για τη χαρά της περιπέτειας.
  • Πώς είναι δυνατόν –πρόσθεσαν– να συγκρίνουμε τους Έλληνες με τους Αλβανούς; Πώς είναι δυνατόν, εμείς οι πολιτισμένοι Ευρωπαίοι να συγκριθούμε με τους ημιάγριους γείτονές μας; Λες και αυτό που σπρώχνει τους μετανάστες στην παραβατική συμπεριφορά και στο έγκλημα είναι η αγριότητα της «ράτσας» τους και όχι οι κοινωνικές συνθήκες στη χώρα προέλευσης ή η υπερεκμετέλλευση στη χώρα υποδοχής.

Όμως η κύρια μέθοδος που χρησιμοποίησαν οι επικριτές του «Ιού», το έσχατο επιχείρημά τους, ήταν να αμφισβητήσουν την επιστημονική υπόσταση της πηγής μας, δηλαδή της μελέτης του Thorsten Sellin «Culture Conflict and Delinquency» (Νέα Υόρκη, 1938). Φυσικά, αν το μέλημά τους ήταν η εξακρίβωση της αλήθειας, θα ήταν πολύ εύκολο να διαπιστώσουν ότι ο Sellin υπήρξε ένας από τους σημαντικότερους θεωρητικούς της σύγχρονης εγκληματολογίας. Αλλά εκείνοι επέμειναν να μιλούν για «κάποιον» Sellin και να υπονοούν ότι πρόκειται για άτομο εντελώς άγνωστο. Θεωρούσαν, έτσι, ότι καταρρίπτουν και τους στατιστικούς πίνακες που περιλαμβάνει η μελέτη του διάσημου επιστήμονα.

Το αδιάσειστο ντοκουμέντο

Επανερχόμαστε, λοιπόν, με τις πηγές της πηγής μας. Έχουμε, επιτέλους, στα χέρια μας ολόκληρο το πρωτότυπο κείμενο της Wickersham Commission, της πηγής δηλαδή του Sellin. Πρόκειται για 14 τόμους, οι οποίοι περιλαμβάνουν ισάριθμες εκθέσεις για την εγκληματικότητα στις ΗΠΑ τη δεκαετία του ’20. Δεν ήταν εύκολο να βρεθεί το έργο αυτό. Στις βιβλιοθήκες της Ελλάδας (αλλά και της Ευρώπης) είναι σχεδόν άγνωστο. Υπάρχει μόνο σε μορφή μικροφίλμ σε ορισμένες βιβλιοθήκες των ΗΠΑ. Για καλή μας τύχη, όμως, έχει εκδοθεί σε περιορισμένο αριθμό αντιτύπων μια φωτογραφική ανατύπωση όλων των εκθέσεων, το 1968, στη σειρά «Reprint Series in Criminology, Law Enforcement and Social Problems» των ειδικευμένων εκδόσεων Petterson Smith. Μετά από αλληλογραφία με τον εκδότη, καταφέραμε να εξασφαλίσουμε την πολύτιμη σειρά των 14 τόμων. Βρίσκεται στη διάθεση όλων όσοι αποπειράθηκαν να αμφισβητήσουν τις διαπιστώσεις του Sellin.

Το έργο της Wickersham Commission θεωρείται μέχρι και σήμερα θεμελιώδες. Πρόκειται για την Επιτροπή που συγκρότησε ο Πρόεδρος των ΗΠΑ Χέρμπερτ Χούβερ το 1929, συγκεντρώνοντας τα λαμπρότερα μυαλά θεωρητικών της εγκληματολογίας εκείνης της εποχής και παρέχοντας τεράστια μέσα για την ανάλυση του τρόπου εφαρμογής των νόμων σε όλη τη χώρα, από αστυνομικές και δικαστικές αρχές. Ο λόγος που υποχρέωσε τον Χούβερ να προχωρήσει σ’ αυτή την κίνηση ήταν ότι η πολιτική της ποτοαπαγόρευσης είχε προκαλέσει τη ραγδαία αύξηση της εγκληματικότητας και τη βαθιά διαφθορά της αστυνομίας. Ο πρόεδρος της επιτροπής Τζορτζ Ουίκερσαμ παρέδωσε τα πορίσματά της σε 14 τόμους το 1931. Το μεγαλύτερο μέρος των διαπιστώσεων και των προτάσεων έμεινε ανεκμετάλλευτο. Ήδη η συγκυρία είχε αλλάξει. Η χώρα βρισκόταν στο δεύτερο χρόνο της μεγάλης οικονομικής ύφεσης και δεν υπήρχε διάθεση και χρήμα για μεγάλες κοινωνικές αλλαγές. Όσο για την πολιτική της ποτοαπαγόρευσης, αυτή εγκαταλείφθηκε λίγους μήνες αργότερα, το 1933.

Όλη η έκθεση διαπνέεται από ένα μεταρρυθμιστικό πνεύμα, το οποίο σε πολλά σημεία δεν διστάζει να κονιορτοποιήσει τα στερεότυπα της εποχής, τα οποία δεν μας είναι και τόσο ξένα. Στον 13ο τόμο («Οι αιτίες του εγκλήματος»), για παράδειγμα, οι συντάκτες αποφαίνονται: «Δεν υπάρχει μέχρι στιγμής ικανοποιητική απόδειξη που να δείχνει ότι η μετανάστευση οδήγησε σε αύξηση της εγκληματικότητας δυσανάλογη προς την αύξηση του αριθμού των ενηλίκων.» (σελ. 69)

Το τμήμα της Εκθεσης που προκάλεσε τη μεγαλύτερη αίσθηση περιλαμβάνεται στον 11ο τόμο, με τον τίτλο «Έκθεση για την ανομία κατά την εφαρμογή του νόμου». Χωρίς να μασά τα λόγια της, η Έκθεση κατήγγελλε –αναφέροντας δεκάδες παραδείγματα από όλες τις πολιτείες– την ανάκριση τρίτου βαθμού που εφάρμοζε σε μαζική βάση η αστυνομία, «διότι πρόκειται για την άσκηση φυσικής βίας και άλλων μορφών απάνθρωπης συμπεριφοράς με το σκοπό να εκβιάσουν ομολογίες.» Η Έκθεση κατέληγε ότι «ο τρίτος βαθμός είναι μια κρυφή και παράνομη πρακτική.» Αμέσως ξεσηκώθηκαν οι αξιωματούχοι της αστυνομίας και κατήγγειλαν την έκθεση, επιχειρώντας να διαψεύσουν τις διαπιστώσεις της. Όμως η αποκάλυψη της πραγματικότητας ήταν ένα ισχυρό σοκ για τους κρατούντες. Χρειάστηκε, βέβαια, να περάσουν 30 χρόνια, έως ότου –στα μέσα της δεκαετίας του ’60– αναλάβει το Ανώτατο Δικαστήριο να αρχίσει να ελέγχει την αστυνομική αυθαιρεσία και να αναπτύσσει τη σχετική νομολογία.

Μέχρι σήμερα δεν έχει εκλείψει το ενδιαφέρον για μια νέα συνολική αποτίμηση του τρόπου αντιμετώπισης του εγκλήματος στις ΗΠΑ, και κάθε τόσο επανέρχονται ιδέες να συγκροτηθεί μια παρόμοια σύγχρονη επιτροπή. Όμως το εγχείρημα είναι τόσο φιλόδοξο που δεν το αποτολμούν οι σύγχρονοι Πρόεδροι, ακόμα κι εκείνοι που συνδέουν τη θητεία τους με την πάταξη του εγκλήματος, πραγματικού ή κατασκευασμένου: ο Ρίγκαν ή ο Μπους με τον «πόλεμο στα ναρκωτικά» και ο Κλίντον με τον «πόλεμο στην τρομοκρατία».

Όταν οι Έλληνες ήταν οι Αλβανοί των ΗΠΑ

Ο 10ος τόμος των πορισμάτων της Επιτροπής Ουίκερσαμ επιγράφεται «Το έγκλημα και οι ξένοι». Σ’ αυτόν τον τόμο περιλαμβάνονται και επιβεβαιώνονται όλα τα στοιχεία που είχε χρησιμοποιήσει στη μελέτη του ο Σέλιν και μεταφέραμε εμείς στις στήλες της «Ελευθεροτυπίας» το 1998. Δεν υπάρχει κανενός είδους ρατσιστική προκατάληψη απέναντι στους ξένους και τους μετανάστες. Το αντίθετο μάλιστα. Εξαρχής επισημαίνεται η δυσκολία της καταγραφής των μεταναστών στους φακέλους της αστυνομίας και η προχειρότητα των οργάνων της κατά τον εντοπισμό της εθνικότητας των υπόπτων για κάποια παραβίαση του νόμου.

Η πρώτη παράγραφος της έκθεσης σπεύδει να σχετικοποιήσει τη θεωρία ότι για την εγκληματικότητα φταίνε οι μετανάστες: «Η θεωρία ότι η μετανάστευση ευθύνεται για το έγκλημα, ότι το πιο πρόσφατο κύμα μετανάστευσης, ανεξάρτητα από την εθνικότητα προέλευσης, είναι λιγότερο επιθυμητό από τα παλιότερα, ότι δηλαδή οι νεοεισερχόμενοι πρέπει να αντιμετωπίζονται με καχυποψία, αυτή η θεωρία είναι τόσο παλιά όσο και οι αποικίες που ίδρυσαν οι Άγγλοι στις ακτές της Νέας Αγγλίας.» (σελ. 23) Σ’ αυτές τις εισαγωγικές παρατηρήσεις περιλαμβάνεται και ένα απόσπασμα από άρθρο των Νιου Γιορκ Τάιμς, το οποίο είναι πολύ οικείο στον σημερινό Έλληνα αναγνώστη, αν και γράφτηκε μόλις το φθινόπωρο του 1841: «Κάθε καράβι από την Ευρώπη φέρνει στην πόλη μας πολλούς ξένους, οι οποίοι εξαναγκάστηκαν σε φυγή από τις χώρες τους, επειδή είχαν διαπράξει εγκλήματα. Αυτοί οι εγκληματίες αναμιγνύονται με τους τίμιους και εργατικούς μετανάστες και είναι δύσκολο να τους ξεχωρίσουμε.» Εκείνη την περίοδο είχαν αρχίσει να φτάνουν στην Αμερική μετανάστες από την Ευρώπη. Τότε θεωρούσαν χειρότερους εγκληματίες τους Ιρλανδούς και τους Γερμανούς: «Πρόκειται για τους πλέον εκφυλισμένους από όλο τον ευρωπαϊκό πληθυσμό.» (Από μπροσούρα των αντιπροσώπων της Συνέλευσης των Γνησίων Αμερικανών, Ιούλιος 1845, σελ. 33)

Αυτά μέχρι τις αρχές του 20ού αιώνα. Στη συνέχεια, η Επιτροπή διαπιστώνει: «Η αύξηση ορισμένων αδικημάτων μπορεί να αποδοθεί στη μετανάστευση από την Ιρλανδία, τη Σκοτία, την Ιταλία, την Ελλάδα και τη Ρωσία.» (σελ. 72)

Το κεφάλαιο με τις στατιστικές των εγκλημάτων που πραγματοποίησε η ίδια η Επιτροπή Ουίκερσαμ το υπογράφει η Αλίντα Μπόουλερ, η οποία διέθετε και πρακτική εμπειρία, εφόσον υπηρέτησε στη θέση της γραμματέως του αρχηγού της αστυνομίας στο Λος Άντζελες. Σε όλα τα συγκριτικά στοιχεία που αναφέρονται στον τόμο, το ποσοστό των Ελλήνων δραστών βρίσκεται πάντα σε υψηλό επίπεδο. Κι αυτό, παρά το γεγονός, ότι σύμφωνα με την Έκθεση «λέγεται πως οι Ιταλοί, οι Πολωνοί, οι Έλληνες και οι Σύροι δράστες δεν οδηγούνται τόσο συχνά στη δικαιοσύνη, όσο οι Αμερικάνοι και οι αγγλόφωνοι μετανάστες.» (σελ. 55).

Ο πιο εντυπωσιακός πίνακας είναι εκείνος που καταγράφει κατά είδος εγκλήματος την ποσοστιαία συμμετοχή των διαφόρων εθνοτήτων, με αναγωγή στον πληθυσμό της ίδιας εθνότητας στην πολιτεία της Νέας Υόρκης (Πίνακας Ι). Όπως παρατηρεί ο σχολιαστής των στοιχείων: «Η εξέταση των στοιχείων αποκαλύπτει ότι οι περισσότεροι δράστες κατάγονται από την Ελλάδα, την Ιταλία, τη Λιθουανία και το Μεξικό.» (σελ. 110) Και πιο αναλυτικά σημειώνεται το γεγονός ότι «οι Έλληνες δράστες ξεπερνούν το ποσοστό των ντόπιων Αμερικάνων σε 7 εγκλήματα και οι Ιταλοί σε 6.» (σελ. 111)

Παρόμοια ποσοστά επιβεβαιώνονται στον Πίνακα ΙΙ (σελ. 100), ο οποίος καταγράφει το ποσοστό των συλληφθέντων σε 9 πόλεις με πληθυσμό άνω των 500.000 κατοίκων. Και εδώ τα σκήπτρα κατέχουν οι συμπατριώτες μας. Το ίδιο συμβαίνει και στους πίνακες των πόλεων με πληθυσμό 200.000-500.000 κατοίκων (σελ. 101) και στους πίνακες των πόλεων με 100.000-200.000 κατοίκους (σελ. 102). Αναλύοντας τους πίνακες αυτούς, ο συντάκτης της Έκθεσης παρατηρεί: «Σε 20 από τις 30 πόλεις οι Έλληνες ξεπερνούν τα ποσοστά των ντόπιων Αμερικάνων. Το ίδιο συμβαίνει με τους Ιταλούς και τους Πολωνούς σε 13 πόλεις.» (σελ. 107).

Ανάλογα συμπεράσματα εξάγονται και από τη μελέτη των στατιστικών στοιχείων από τις ομοσπονδιακές φυλακές (Πίνακας ΙΙΙ). «Στις στήλες που δείχνουν το ποσοστό εγκλεισμού σε έξι πολιτείες, παρατηρούμε ότι μόνο οι Έλληνες ξεπερνούν το συνολικό ποσοστό των Αμερικάνων. (…) Στη Νέα Υόρκη μόνο οι Έλληνες ξεπερνούν το ποσοστό των Αμερικανών.» (σελ. 150) Από το σύνολο των πολιτειών των ΗΠΑ παρατηρείται ότι σε πέντε πολιτείες το ποσοστό των Ελλήνων φυλακισμένων (πάντα σε αναγωγή προς τον πληθυσμό των μεταναστών) είναι υψηλότερο από το ποσοστό των Αμερικάνων. Στο ίδιο κεφάλαιο, το συμπέρασμα είναι ότι «μεταξύ των εθνικών ομάδων που παρουσιάζουν τα μεγαλύτερα ποσοστά φυλακισμένων είναι οι Μεξικάνοι, οι Κινέζοι, οι Έλληνες, οι Γιαπωνέζοι, και οι Ιταλοί.» (σελ. 152)

Τα στοιχεία αυτά επιβεβαιώνονται σε όλους τους άλλους στατιστικούς πίνακες (σελ. 97-156). Ακόμα και στην πρωτεύουσα του οργανωμένου εγκλήματος κατά το μεσοπόλεμο, το Σικάγο, τα στοιχεία είναι συντριπτικά (σελ. 113). Στον πίνακα με τα απλά παραπτώματα, οι ενήλικες (άνω των 21) Έλληνες προηγούνται με 2.235 (ανά 10.000 της ίδιας κατηγορίας πληθυσμού την πενταετία 1915-1919, με 2.274 το 1920-1924, και με 1.772 το 1925-1929. Τα αντίστοιχα ποσοστά των Ιταλών είναι μόλις 852 (1915-1919), 1.174 (1920-1924) και 1.269 (1925-1929). Το εντυπωσιακό είναι ότι οι Έλληνες στο Σικάγο συναγωνίζονται επί ίσοις όροις τους Ιταλούς, ακόμα και στην κατηγορία των κακουργημάτων. Την πενταετία 1915-1919 Έλληνες και Ιταλοί της αμερικανικής μεγαλούπολης έχουν ακριβώς τις ίδιες επιδόσεις σε κακουργήματα: 191 σε αναγωγή πληθυσμού 10.000. Την πενταετία 1920-1924 οι Έλληνες προηγούνται σαφώς, με 204 έναντι 146 των Ιταλών. Η ισορροπία αποκαθίσταται την επόμενη πενταετία (1925-1929), με 155 για τους Ελληνες και 168 για τους Ιταλούς.

Το γενικό συμπέρασμα είναι ότι τα ποσοστά εγκληματικότητας των Ελλήνων μεταναστών ξεπερνούν κατά πολύ τα ποσοστά όλων των άλλων Ευρωπαίων. Υπολείπονται μόνο των Μεξικανών, οι οποίοι –αν θέλαμε να είμαστε απολύτως ακριβείς– θυμίζουν πολύ περισσότερο τους Αλβανούς μετανάστες στη χώρα μας: ο αριθμός τους είναι πολύ μεγαλύτερος από τις άλλες ομάδες, προέρχονται από γειτονική χώρα, και σε υψηλό ποσοστό έχουν εισέλθει παράνομα στις ΗΠΑ. Ο 10ος τόμος τους αφιερώνει σχεδόν τις μισές σελίδες του. Τους ξαναβρίσκουμε να προηγούνται συντριπτικά στις «επαναπροωθήσεις» του 1929, στον 5ο τόμο του έργου, με 41% του συνόλου των απελάσεων (σελ. 30). Ελπίζουμε με τα στοιχεία αυτά να έχουν πειστεί οι αλβανοφάγοι επικριτές μας ότι είχαν όλο το άδικο με το μέρος τους. Φυσικά το δικό μας συμπέρασμα δεν είναι ότι πρέπει να στιγματιστούν οι γενιές των μεταναστών των αρχών του αιώνα. Προτείνουμε το ακριβώς αντίθετο. Να πάψουμε, δηλαδή, να στιγματίζουμε ολόκληρες εθνικές ομάδες μεταναστών, από το γεγονός και μόνο ότι κάποιες στατιστικές των εγκληματολογικών υπηρεσιών τους αποδίδουν μεγάλο ποσοστό ευθύνης για την αύξηση της εγκληματικότητας. Στο κάτω κάτω της γραφής, μετά από 50 χρόνια, όσοι Αλβανοί μετανάστες αποφασίσουν να μείνουν και να ζήσουν εδώ, μπορεί να διαπρέψουν στην ελληνική κοινωνία, όσο τουλάχιστον και οι δικοί μας συμπατριώτες σήμερα στην Αμερική.

(Ελευθεροτυπία, 28/11/1999)

————————————————————————————————————————————————

 

ΕΓΚΛΗΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΕΛΛΗΝΩΝ ΣΤΙΣ ΗΠΑ 1929-30 (μέρος 2ο

Στο Σικάγο του 1893 

Η εικόνα του έλληνα μετανάστη στην Αμερική ως στοιχείου απροσάρμοστου και συχνά παραβατικού χρονολογείται από τα τέλη του περασμένου αιώνα, συγκροτήθηκε επομένως σταδιακά κατά τη διάρκεια του πρώτου υπερατλαντικού μεταναστευτικού κύματος. Την πληροφορία αντλούμε από το ταξιδιωτικό ημερολόγιο της Καλλιρρόης Παρρέν που δημοσιεύτηκε σε συνέχειες στο περιοδικό της Εφημερίς των Κυριών από τον Δεκέμβριο του 1893 ως τον Δεκέμβριο του 1894 με τίτλο «Απ’ Αθηνών εις Σικάγον. Εντυπώσεις Ελληνίδος ταξιδιώτιδος». Στο Σικάγο, όπου ταξίδεψε στα 1893 για να συμμετάσχει σε ένα διεθνές συνέδριο γυναικών, η ιδρύτρια της Εφημερίδος των Κυριών και σημαντικών γυναικείων οργανώσεων της εποχής βρίσκεται κάποια στιγμή αντιμέτωπη με την εχθρική στάση των Αμερικανών προς τους συμπατριώτες της που αναγκάστηκαν να ζητήσουν μια καλύτερη τύχη πέρα από τον Ατλαντικό. Οι δύο σχετικές αναφορές του κειμένου της προδίδουν ότι οι έλληνες μετανάστες στις Ηνωμένες Πολιτείες ταλαιπωρούνταν ήδη από την αυτόματη υπαγωγή τους σε μια ενιαία κατηγορία, υπόλογη –υποτίθεται– για αντικοινωνική στάση και εγκληματική συμπεριφορά σε βάρος της χώρας υποδοχής.

Στο πρώτο παράθεμα, η Καλλιρρόη Παρρέν αφηγείται τις εντυπώσεις της από την ξενάγησή της στα φιλανθρωπικά ιδρύματα του Σικάγου: «Μόνον οι ξένοι εργάται, οι ως επί το πλείστον οκνηροί και ακατάστατοι, οι εις ουδεμίαν υποβαλλόμενοι πειθαρχίαν πάσχουσιν εν Αμερική. Υπάρχει εις παν διαμέρισμα της πόλεως ο χάρτης των πτωχών υπό επιτήρησιν τμημάτων, εν οις διαιτώνται οι ξένοι, οι ζητούντες τύχην εν Αμερική. Εις τοιούτον χάρτην είχον την ατυχίαν και την εντροπήν να ίδω αναγεγραμμένον το ελληνικό όνομα. Εξακόσιοι όλοι Έλληνες εργατικοί σημειούνται εις τον χάρτην, ον μοι επέδειξεν η προϊσταμένη του φιλανθρωπικού τούτου διαμερίσματος. Είναι μικροπωληταί καρπών και γλυκισμάτων ανά τους δρόμους οι συμπολίται σας, μοι είπεν η κυρία. Κάμνουν έργον μικρών παιδιών και διά τούτο δεν τους αγαπά πολύ η αστυνομία μας».

Υπαίθριοι λοιπόν μικροπωλητές οι Έλληνες, σε συνεχείς τριβές με την αστυνομία, δύσκολα ταίριαζαν με τη μυθολογία περί του πάντοτε θαυματουργού ελληνικού δαιμόνιου που είχε στο μυαλό της η Παρρέν, απρόθυμη ούτως ή άλλως να υποπτευθεί –ακόμη περισσότερο να καταγγείλει– για διακρίσεις την αμερικανική κοινωνία. Ακόμη πιο ρητή, η επόμενη αναφορά της στο πρόβλημα την οδηγεί να σκεφθεί μέτρα που θα εμπόδιζαν την περαιτέρω μετανάστευση των Ελλήνων στην Αμερική. Στη δεύτερη αυτή σκηνή, η Παρρέν συνομιλεί με έναν έλληνα εφημέριο στο Σικάγο: «Τω εξεφράσαμεν την οδύνην, την λύπην ην είχομεν αισθανθή ιδούσαι κατά τας ημέρας εκείνας εις τας εν Σικάγω εκδιδομένας εφημερίδας, ότι είχον κυκλοφορήσει κίβδηλα νομίσματα και οι συλληφθέντες κιβδηλοποιοί ήσαν τρεις Έλληνες και δύο Ιταλοί. Μας εβεβαίωσεν ότι και αυτός επόνει διά την μεγάλην αυτήν εντροπήν και ελυπείτο ιδία, διότι εδόθη αφορμή εις τον αμερικανικόν Τύπον να εξερεθίζη πάλιν τα πνεύματα κατά των εκεί μεταναστών Ελλήνων, εις ους απενέμοντο τίτλοι αληθώς ήκιστα τιμητικοί. Όταν δε τω παρετηρήσαμεν ότι και αυτός ώφειλε να ενεργή, όπως αποτρέπηται η μετανάστευσις των Ελλήνων, τεχνηέντως απέφυγε να απαντήση εις τούτο, ηρκέσθη δε να μας βεβαιώση ότι το εκεί ποίμνιόν του ήσαν άνθρωποι κατά το πλείστον εργατικοί και τίμιοι και ότι ουδένα ηνώχλουν, αγωνιζόμενοι να κερδίσουν τον άρτον των οικογενειών των».

ΣΤΟ ΟΡΙΟ

Την άνοιξη του 1998 η αντιαλβανική υστερία είχε ξεπεράσει κάθε προηγούμενο στη «φιλόξενη πατρίδα μας». Μητροπολίτες, νομάρχες, κοινοτάρχες και ομάδες τραμπούκων συναγωνίζονταν σε ρατσιστικές προτροπές και πράξεις. Ο κ. Τράγκας εκήρυττε τον πόλεμο κατά των Αλβανών και οι «σύλλογοι ληστευθέντων» έπιαναν από νωρίς θέση στα τηλεπαράθυρα της ξενοφοβίας. Τότε θυμίσαμε ότι κάποτε και οι Έλληνες ήταν …Αλβανοί, όταν –φτωχοί, «απολίτιστοι» και «εγκληματίες»– έφτασαν στη «Γή της Επαγγελίας».

Ιδού μερικές απαντήσεις που μας έδωσαν ορισμένοι από τους πιο παθιασμένους διαμορφωτές της εθνικής μας τύφλωσης:

«ΕΛΕΥΘΕΡΟΣ ΤΥΠΟΣ». «Σε δισέλιδο …αποκαλυπτικό δημοσίευμα που υπογράφουν οι ‘Ιοί’, η ‘Ελευθεροτυπία’ εξηγεί γιατί η εικόνα από τη ‘χρέωση’ εγκλημάτων σε Αλβανούς είναι πλασματική και φέρνει ως παράδειγμα κοινωνιολογική έρευνα των πρώτων δεκαετιών του αιώνα, σύμφωνα με την οποία και οι …Έλληνες μετανάστες είχαν τα σκήπτρα της εγκληματικότητας στη Νέα Υόρκη του 1929! (…) Ας φροντίσουν αυτά τα αντικοινωνικά, αντιπατριωτικά στοιχεία να ανεβάσουν κάπως το επίπεδο της επιχειρηματολογίας τους» (23.3.1998)

ΧΡ. ΠΑΣΑΛΑΡΗΣ. «Δυστυχώς η κυβέρνηση επηρεασμένη από τις παραλυτικές παπαρδέλες περί ρατσισμού των δήθεν ‘προοδευτικών’ καλαμαράδων (αυτών που έφτασαν να συνηγορούν υπέρ των Αλβανών, λέγοντες ότι και οι Έλληνες μετανάστες στην Αμερική ήσαν οι πρώτοι σε εγκληματικότητα), δεν τολμά να λάβει δραστικά μέτρα» (23.3.1998)

ΜΑΚΗΣ ΚΟΥΡΗΣ. «Όσον αφορά κάποιες απόψεις που εκφράσθηκαν από επώνυμα χείλη, ότι οι πρώτοι Έλληνες που πήγαν στην Αμερική ήταν από τους πιο σκληρούς κακοποιούς, αποτελεί ύβριν. Αποδεικνύεται δε ότι έχουν μεσάνυχτα από την πραγματικότητα» («Παρόν», 29.3.1998).

«ΒΡΑΔΥΝΗ». «Το πιο τραγικό στην όλη υπόθεση είναι ότι μερικοί από τους ‘ειδήμονες’ έφθασαν στο σημείο να παραλληλίσουν τη λαθρομετανάστευση ακόμη κι αυτών που αφέθηκαν σκόπιμα ελεύθεροι από φυλακές γειτονικών μας χωρών, με τη μετανάστευση συμπατριωτών μας στην Αμερική…» (6.4.1998).

ΓΙΑΝΝΗΣ ΝΤΑΣΚΑΣ. «Επιχειρούν να μπερδέψουν την κοινή γνώμη με τις αλβανικές συμμορίες της εποχής της Μάικροσοφτ, με Έλληνες μετανάστες και λαθρομετανάστες της εποχής του αραμπά και πιο παλιά. Να παραπληροφορήσουν αμαθείς και ημιμαθείς με τις δήθεν πληροφορίες ότι οι Έλληνες σάρωναν εγκληματικά τις χώρες όπου μετανάστευαν» («Αδέσμευτος»-Ρίζος, 13.4.1998).

ΣΑΡΑΝΤΟΣ ΚΑΡΓΑΚΟΣ. «Όσο για το λεγόμενο ότι οι Έλληνες είχαν τα πρωτεία στην εγκληματικότητα στις ΗΠΑ κατά και μετά το 1929, αυτό δεν είναι κακοηθέστατη ύβρις, οπωσδήποτε είναι αβδηρητισμός των Αβδηριτών ισχυρότερος (…) Αρκετά οι προοδευτικές δυνάμεις του Κολωνακίου έχουν σπιλώσει τον Ελληνισμό της Ελλάδος. Ας μη σπιλώσουν και τον Ελληνισμό της Αμερικής» («Ελ. Τύπος», 29.3. 1998).

ΓΙΑΝΝΗΣ ΒΟΥΛΤΕΨΗΣ. «Πολύ θα ήθελα να πληροφορηθώ πώς ακριβώς ανεκάλυψαν οι ‘Ιοί’ το περί Ελλήνων λαθρομεταναστών θέμα τους, δηλαδή ποιος ακριβώς τους το διοχέτευσε. Ο εν λόγω αναζητούμενος πρέπει να είναι μέγας μελετητής και ιστοριοδίφης, ή να έχει στη διάθεσή του το ανέκδοτο αρχείο κάποιου … ευκλεούς προγόνου του» («Πολιτικά Θέματα», 3.4.1998)

ΝΙΚΟΣ ΑΓΓΕΛΗΣ. «Τέλος με εκείνο το άθλιο ψεύδος που εξεσφενδόνισε ο δηλητηριώδης ‘Ιός’ και το παπαγάλισαν οι απανταχού ‘προοδευτικοί'» («Ελ. Τύπος», 3.4.1998)

«ΕΛΛΗΝΙΚΕΣ ΓΡΑΜΜΕΣ» (Οργανο του λεπενικού «Ελληνικού Μετώπου»). «Αδίστακτη, η ανεκδιήγητη τετράδα (του ΙΟΥ), προσπάθησε να διασκεδάσει τα πράγματα διασύροντας τους ομογενείς της Αμερικής, συγκρίνοντάς τους με τα κλεφτρόνια, τους ληστές και τους μαφιόζους που τα τελευταία χρόνια εγκαταστάθηκαν στη χώρα μας» (Μάιος 1998).

ΔΙΑΒΑΣΤΕ

Wickersham Commission Reports (United States Government Printing Office 1931, επανέκδοση Patterson Smith, New Jersey 1968). Οι 14 εκθέσεις της Επιτροπής Ουίκερσαμ με σημαντικά και αναλυτικά στοιχεία για την εγκληματικότητα στις ΗΠΑ την περίοδο της ποτοαπαγόρευσης και του κραχ. Οι εκθέσεις περιλαμβάνουν κατά σειρά: 1. Προκαταρκτική έκθεση για την ποτοαπαγόρευση, 2. Έκθεση για την εφαρμογή των απαγορευτικών νόμων στις ΗΠΑ, 3. Έκθεση των στατιστικών του εγκλήματος, 4. Έκθεση για τις διώξεις, 5. Έκθεση για την εφαρμογή των νόμων απέλασης στις ΗΠΑ, 6. Έκθεση για την εγκληματικότητα των ανηλίκων στο Ομοσπονδιακό δικαστικό σύστημα, 7. Μελέτη για τα ομοσπονδιακά διακαστήρια, 8. Έκθεση για την ποινική διαδικασία, 9. Έκθεση για τους ποινικούς θεσμούς, την αναστολή και την εγγύηση, 10. Έκθεση για το έγκλημα και τους ξένους, 11. Έκθεση για την ανομία στην εφαρμογή του νόμου, 12. Έκθεση για το κόστος του εγκλήματος, 13. Έκθεση για τα αίτια του εγκλήματος, 14. Έκθεση για την αστυνομία.

Λίνας Βεντούρα «Έλληνες μετανάστες στο Βέλγιο» (εκδόσεις Νεφέλη, Αθήνα 1999). Μια από τις σπάνιες προσπάθειες να αναλυθεί επιστημονικά το ιστορικό και κοινωνικό φαινόμενο της νεοελληνικής μετανάστευσης προς μια βιομηχανική χώρα, πέρα από τα στερεότυπα και τους εξωραϊσμούς περί «δαιμονίου της φυλής».

«Οι Έλληνες σπέρνουν τον τρόμο στη Νέα Υόρκη» («Ελευθεροτυπία», 21/3, 28/3 και 11/4/1998). Τα ρεπορτάζ του «Ιού» που προκάλεσαν την μήνι των «αλβανοφάγων» στα μέσα ενημέρωσης.

ΔΕΙΤΕ

Η Φωτογραφία του Νίκου Παπατάκη (1987). Ένας νεαρός έλληνας μετανάστης δολοφονεί φριχτά τον –επίσης Ελληνα– εργοδότη του, όταν κινδυνεύει να αποκαλυφθεί η (αρχικά αθώα) απάτη που του επέτρεψε να εξασφαλίσει τα προς το ζειν. Απομυθοποίηση του στερεότυπου για την ελληνική μετανάστευση και ταυτόχρονα κατάδειξη των συνθηκών που οδηγούν έναν μετανάστη στο έγκλημα.

O έλληνας γείτονας (Katzelmacher) του Ράϊνερ Βέρνερ Φασμπίντερ (1965). Εκπληκτική αποτύπωση των αντιδράσεων του μικρόκοσμου μιας δυτικογερμανικής πολυκατοικίας απέναντι στην έλευση ενός «ακοινώνητου» έλληνα μετανάστη. Λεπτομερειακή καταγραφή του περάσματος των περισσότερων ενοίκων από την αρχική υπεροπτική περιέργεια στη σταδιακή ξενοφοβία και, τελικά, στο ανοιχτά ρατσιστικό ξέσπασμα.

(Ελευθεροτυπία, 28/11/1999)

————————————————————————————————————————————————

ΤΟΤΕ ΠΟΥ ΗΜΑΣΤΑΝ «ΑΛΒΑΝΟΙ»

Μετανάστες χωρίς πατρίδα

 Μέρα που είναι σήμερα, να τιμήσουμε όλους αυτούς τους «άπιστους Θωμάδες» των μέσων ενημέρωσης οι οποίοι δεν μπόρεσαν ποτέ να πιστέψουν (δηλαδή να χωνέψουν) ότι στη θέση που βρίσκονται σήμερα οι ξένοι μετανάστες στην Ελλάδα βρίσκονταν, κάποτε, οι δικοί μας στις ΗΠΑ.

Πέρασαν οκτώ χρόνια από τη δημοσίευση στις στήλες του «Ιού» στοιχείων που αποδείκνυαν ότι στις αρχές του αιώνα οι συμπατριώτες μας μετανάστες στις ΗΠΑ κατείχαν τα σκήπτρα στις επίσημες εγκληματολογικές στατιστικές.

Η σκοπιμότητα της σειράς αυτών των δημοσιευμάτων ήταν προφανής: σε μια πολιτική συγκυρία όπου αναπτύσσονταν πρώτη φορά τόσο ανοιχτά η ξενοφοβία και ο ρατσισμός στη χώρα μας (ειδικά τότε εναντίον των Αλβανών), ήταν εξαιρετικά επίκαιρη η υπενθύμιση ότι και οι έλληνες μετανάστες στις αρχές του 20ού αιώνα αντιμετώπισαν τον ρατσισμό των γηγενών και μπήκαν στο στόχαστρο των τοπικών διωκτικών αρχών για αδικήματα και εγκλήματα που έκαναν ή δεν έκαναν. Τα δημοσιεύματα προκάλεσαν σάλο: Ξεσηκώθηκαν πρώτα πρώτα οι ακροδεξιοί και οι υποστηριχτές της απέλασης: Πώς τολμάμε να συγκρίνουμε τους Έλληνες (που μεγαλούργησαν όπου πήγαν) με τους (εκ φύσεως) εγκληματίες Αλβανούς;

Αλλά από αυτούς τους εξ επαγγέλματος ξενόφοβους ήταν αναμενόμενο. Και, βέβαια, μ’ αυτούς δεν είναι δυνατόν να γίνει κανενός είδους διάλογος. Το ενδιαφέρον είναι ότι η υπόθεση πήρε διαστάσεις σε όλα τα μεγάλα μέσα ενημέρωσης. Λες και υπήρχε ήδη η μύγα κι αμέσως «μυγιάστηκαν» αναλυτές, σχολιαστές και δημοσιογράφοι. Έσπευσαν αμέσως να καταγγείλουν ότι οποιαδήποτε σύγκριση αποτελεί ιεροσυλία.

Περιττό να σημειώσουμε ότι κανένας δεν μπήκε στον κόπο να εξετάσει τα συγκεκριμένα στοιχεία που περιείχε η έρευνα του «Ιού». Βιάστηκαν να διαψεύσουν τις πηγές μας, δηλαδή την επίσημη Έκθεση της Επιτροπής Ουίκερσαμ και τη μελέτη του επιφανούς εγκληματολόγου Σελίν, χωρίς να ξέρουν καν περί τίνος πρόκειται.

Και, βέβαια, δεν κατάλαβαν το σημαντικότερο. Το συμπέρασμα από τη σύγκριση αυτών των στοιχείων είναι διπλό: Αφενός μεν σχετικοποιεί όλη τη ρητορεία περί «φυλετικής εγκληματικότητας» της «κακής αλβανικής ράτσας», αφετέρου μας βοηθά να κατανοήσουμε και τους τρόπους αντιμετώπισης της εγκληματικότητας των μεταναστών. Δεν είναι λύση οι κραυγές και οι κατάρες, αλλά η νομιμοποίηση της παρουσίας τους και η προσπάθεια ενσωμάτωσης της εργασίας τους μέσα στο πλαίσιο των νόμιμων κοινωνικών σχέσεων. Άλλωστε, έχουμε ήδη δείγματα των αγαθών καρπών αυτής της ενσωμάτωσης, εφόσον μεγαλώνει ήδη στην Ελλάδα η δεύτερη γενιά των μεταναστών αυτών.

Επανερχόμαστε, λοιπόν, σήμερα στο θέμα, παρουσιάζοντας ένα ντοκουμέντο, το οποίο κανείς δεν μπορεί να χαρακτηρίσει ως «πλαστό» ή να του αποδώσει «ανθελληνικά» κίνητρα. Πρόκειται για την ιστορική μελέτη τριών επιφανών Ελληνοαμερικανών, του Seraphim Canoutas, του Theodore Constant και του Paul Koken, «Α history of the Greeks in the Americas, 1453-1936».

Η μελέτη αυτή γράφτηκε μεταξύ 1935 και 1938, αλλά εκδόθηκε μόλις το 1995. Ο Paul Koken ήταν τότε ήδη 94 ετών, ενώ οι δυο άλλοι συγγραφείς είχαν πεθάνει. Οι τρεις Ελληνοαμερικανοί έζησαν από πρώτο χέρι την περίοδο του μεσοπολέμου στις ΗΠΑ και όσα γράφουν αποτελούν εν μέρει και προσωπικά τους βιώματα.

Το βιβλίο αφιερώνει ειδικό κεφάλαιο στις ρατσιστικές προκαταλήψεις εις βάρος των Ελλήνων στις ΗΠΑ (σ. 149-155) και άλλο κεφάλαιο στα «Προβλήματα με το νόμο» (σ. 155-162). Προς οδυνηρή έκπληξη των επικριτών του «Ιού», η μελέτη στηρίζεται και στην περίφημη Έκθεση Ουίκερσαμ, την οποία τόσο πολύ αμφισβήτησαν και ειρωνεύτηκαν όσοι επιχείρησαν να απαντήσουν. Δημοσιεύονται, μάλιστα, έξι πίνακες, βασισμένοι εξ ολοκλήρου σε επεξεργασία στοιχείων απ’ αυτή την Έκθεση. Τι να πουν τώρα όλοι αυτοί που βιάζονταν να θεωρήσουν ανύπαρκτο ή και κατασκευασμένο το ντοκουμέντο;

  • Η μελέτη των Ελληνοαμερικανών απαντά εκ προοιμίου σε όσους θεωρούν την εγκατάσταση των ελλήνων μεταναστών στις ΗΠΑ ανέφελη: «Η εξιστόρηση αυτού του βιβλίου δεν θα ήταν πλήρης αν δεν περιελάμβανε και ορισμένα ατυχή επεισόδια που προέκυψαν μεταξύ ελλήνων μεταναστών και ορισμένων άλλων φυλετικών ομάδων σ’ αυτή τη χώρα, οφειλόμενα στη ρατσιστική μισαλλοδοξία. Αυτά είναι ιστορικά γεγονότα και δεν είναι δυνατόν να παραλειφθούν όσο προσβλητικά κι αν είναι» (σ. 149).
  • Στο βιβλίο αναλύονται οι ρίζες της ρατσιστικής προκατάληψης: «Κατά το μεσοδιάστημα μεταξύ της πρώτης εκδήλωσης φυλετικής μισαλλοδοξίας και το ξεκίνημα της μαζικής ελληνικής μετανάστευσης κατά το 1882, οι παλιοί μισητοί «νεοφερμένοι» μετανάστες έγιναν οι «μισούντες» τους καινούριους «νεοφερμένους» από τις νοτιοευρωπαϊκές χώρες και η Ελλάδα αντιμετωπιζόταν ως ένας εντελώς ανεπιθύμητος τόπος προέλευσης μεταναστών. Το φάσμα της ρατσιστικής διάκρισης είχε ρίξει μια βαριά σκιά πάνω στη ζωή των ελλήνων μεταναστών από την πρώτη στιγμή που δημιουργήθηκε το μεταναστευτικό ρεύμα» (σ. 150).
  • Η μελέτη καταγράφει παραδείγματα ανθελληνικής συμπεριφοράς των παλιότερων κατοίκων στις ΗΠΑ, εξηγώντας ότι αναγκαστικά περιορίζεται σε ελάχιστα από τα «χιλιάδες επεισόδια που συνέβησαν» σε κάθε γωνιά της χώρας. Το όνομα «Έλληνας» –θυμούνται οι συγγραφείς– το φώναζαν στους μετανάστες για να τους βρίσουν. Και απαριθμούν τις ανθελληνικές ταραχές που ξέσπαγαν σε όλα τα μήκη και πλάτη της μεγάλης χώρας.
  • Οι τρεις ελληνοαμερικάνοι συγγραφείς δεν αποφεύγουν να ακολουθήσουν το συρμό της εποχής τους, δηλαδή να θεωρήσουν αυτονόητη τη συσχέτιση της εγκληματικής δράσης με κάποιου είδους φυλετική προδιάθεση: «Κάθε φυλή έχει ένα βαθμό παραβατικής και αντικοινωνικής συμπεριφοράς» (σ. 155). Η προσπάθειά τους είναι να αποδείξουν ότι οι Έλληνες δεν ήταν χειρότεροι από τους άλλους. Παίρνουν, λοιπόν, στοιχεία από την Έκθεση Ουίκερσαμ και συγκρίνουν τα στοιχεία εγκληματικής δράσης των ελλήνων μεταναστών με τα αντίστοιχα στοιχεία των πολιτών που είχαν γεννηθεί στις ΗΠΑ.

Κλέφτες κι αστυνόμοι

  • Ο πρώτος πίνακας συγκρίνει τον αριθμό των ενηλίκων μεταναστών Ελλήνων που κατηγορήθηκαν για πλημμελήματα και πταίσματα στο Σικάγο σε περιόδους τριών ετών με τον αντίστοιχο αριθμό των Αμερικανών.
  • Ο δεύτερος πίνακας κάνει τη σύγκριση στον τομέα των κακουργημάτων.
  • Ο τρίτος πίνακας συγκρίνει την εγκληματικότητα των ίδιων δύο πληθυσμιακών ομάδων (από την ηλικία των 15 ετών) ανά είδος εγκλήματος.
  • Οι δύο επόμενοι πίνακες συγκρίνουν τον αριθμό όσων καταδικάστηκαν για πλημμελήματα και κακουργήματα στις ίδιες χρονικές περιόδους.

Αφήνουμε κατά μέρος το γεγονός ότι οι συγγραφείς για ευνόητους λόγους επέλεξαν να παρουσιάσουν στοιχεία από το Σικάγο και όχι τη Νέα Υόρκη, όπου τα ποσοστά ήταν πιο επιβαρυντικά για τους Ελληνες.

  • Το ενδιαφέρον της συγκριτικής παρουσίασης είναι ότι εμφανίζεται μια σαφής υποχώρηση της εγκληματικότητας των Ελλήνων ανά πενταετία: Την πρώτη πενταετία που παρουσιάζεται στους πίνακες (1915-1919) οι έλληνες μετανάστες υπερέχουν συντριπτικά (160%) των Αμερικανών μεταξύ όσων κατηγορήθηκαν για πλημμελήματα και κατά 105% μεταξύ όσων κατηγορήθηκαν για κακουργήματα.
  • Υπερέχουν επίσης συντριπτικά την ίδια πενταετία μεταξύ όσων καταδικάστηκαν για πλημμελήματα (180%) και είναι λιγότεροι μόνο μεταξύ όσων καταδικάστηκαν για κακουργήματα. Όπως διαπιστώνει κανείς εύκολα, τα ποσοστά αυτά βελτιώνονται (υπέρ των ελλήνων μεταναστών) ανά πενταετία, υποδηλώνοντας μια σαφή τάση ενσωμάτωσης στα κοινωνικά δεδομένα της χώρας υποδοχής.

Το αβίαστο –και ευεξήγητο– συμπέρασμα είναι ότι οι μετανάστες προσαρμόζονται στις νέες συνθήκες ζωής και εγκαταλείπουν τις παραβατικές συμπεριφορές. Οι συγγραφείς δίνουν τη δική τους ερμηνεία για την απόκλιση μεταξύ της μεγάλης επίδοσης των Ελλήνων σε πλημμελήματα και της μικρής σε κακουργήματα. Θεωρούν ότι πρέπει να αποδοθεί στο γεγονός ότι οι έλληνες μετανάστες απασχολούνταν κατά κύριο λόγο σε μικρές επιχειρήσεις (μικροπωλητές, γυρολόγοι, κ.ά.), με αποτέλεσμα να είναι εκτεθειμένοι σε πολλών ειδών παγίδες (άδειες, τήρηση κανόνων υγιεινής, κ.λπ.).

Η ιστορία δεν κρύβεται

Ενδιαφέρον έχει και ο πίνακας 3, όπου καταγράφεται ο αριθμός των κατηγορηθέντων ανά είδος εγκλήματος σε 9 πόλεις (Σικάγο, Ντιτρόιτ, Λος Αντζελες, Κλίβελαντ, Σινσινάτι, Κάνσας Σίτι, Μάντσεστερ Ν.Υ., Σαν Φρανσίσκο και Μάντσεστερ Μ.). Η εμφανής «προτίμηση» των Ελλήνων στο βιασμό, την επίθεση και τα όπλα είναι δηλωτική της έλλειψης προσαρμογής στο νέο περιβάλλον.

Οι συγγραφείς αφήνουν ασχολίαστο τον πίνακα αυτό, με τη μόνη παρατήρηση ότι στον γενικό μέσο όρο υπάρχει ισοδυναμία Ελλήνων και Αμερικανών.

Ο τελευταίος πίνακας έχει επίσης ιδιαίτερη σημασία, διότι εμφανίζει την πλήρη ανυπαρξία των ελλήνων μεταναστών από θέσεις αστυνομικών, εισαγγελέων και δικαστών το 1931.

Οι συγγραφείς παρατηρούν ότι αυτή η έλλειψη «βοηθά τον αναγνώστη να καταλάβει για ποιο λόγο τα μέλη της ελληνικής κοινότητας διαμαρτύρονται ότι σπάνια βρίσκουν κατανόηση και συμπάθεια στα αστυνομικά τμήματα και τα δικαστήρια». Αλλά αυτή η παντελής απουσία ταυτόχρονα υποδηλώνει και τη χαμηλή κοινωνική θέση που βρίσκονταν ακόμα τότε οι συμπατριώτες μας στις ΗΠΑ και την απόστασή τους από τους θεσμούς ελέγχου της νομιμότητας. Και μιλάμε για το 1931, όταν είχε ήδη μεταναστεύσει για τις ΗΠΑ μεγάλος αριθμός Ελλήνων.

Ας φύγουμε, όμως, και από το βιβλίο των τριών Ελληνοαμερικανών. Όσο κι αν δεν αρέσει στους σύγχρονους αλβανοφάγους, όλες οι σοβαρές ιστορικές μελέτες για τον ελληνισμό της Αμερικής, γραμμένες από άλλους ελληνοαμερικανούς συγγραφείς και πανεπιστημιακούς, αφιερώνουν ειδικά κεφάλαια στον ρατσισμό εις βάρος των ελλήνων μεταναστών τις πρώτες δεκαετίες του 20ού αιώνα, ενώ υπάρχουν και μονογραφίες για τις ανθελληνικές ταραχές που ξέσπασαν σε ορισμένα σημεία των ΗΠΑ, παίρνοντας πάντοτε αφορμή από πραγματικές ή ψεύτικες εγκληματικές συμπεριφορές μεμονωμένων μεταναστών.

Ο Charles Moskos (1980) στο κεφάλαιο όπου εξετάζει το «έγκλημα και τον τζόγο» στις κοινότητες των Ελληνοαμερικανών, αναφέρεται κι αυτός στην Έκθεση Ουίκερσαμ και δίνει μια άλλη πτυχή της υπόθεσης: «Το 1932, η Επιτροπή Ουίκερσαμ, στην οποία ανέθεσε ο πρόεδρος Χούβερ να ερευνήσει την εγκληματικότητα στην Αμερική, περιέλαβε στην Έκθεσή της ορισμένα συμπεράσματα τα οποία ερμηνεύτηκαν με αρνητικό τρόπο για τους Ελληνοαμερικανούς. Η ΑΧΕΠΑ αμέσως αντέδρασε, συγκεντρώνοντας στοιχεία για τον μικρό αριθμό ελλήνων μεταναστών σε αμερικανικές φυλακές».

Αλλά ο συγγραφέας προσθέτει: «Βέβαια, η ελληνική κοινότητα ανησυχούσε για τις περιπτώσεις εγκλημάτων περισσότερο από όσο επέτρεπε στον εαυτό της να το δηλώνει δημόσια ή να το παραδέχεται σε μη Ελληνες» (σ. 43).

Για τον Moskos, πάντως, πολλά από τα αδικήματα των ελλήνων μπορεί να θεωρηθούν «αθώα», με την έννοια ότι οφείλονταν σε άγνοια. Κάτι, βέβαια, που συμβαίνει για όλους τους μετανάστες σε όλες τις χώρες και τις εποχές.

Ένας άλλος Ελληνοαμερικανός, ο Dan Georgakas, σε μια μικρή μονογραφία του (1992) αναφέρεται στις δυσκολίες που συνάντησαν οι μετανάστες από την Ελλάδα στο περιβάλλον των ΗΠΑ. Η μελέτη αυτή δίνει και το κλειδί στην υπόθεση του ρατσισμού κατά των μεταναστών, περιγράφοντας τις αντιθέσεις μεταξύ ομάδων εργαζομένων που υποκινούσε η εργοδοσία, τη χρήση τους ως απεργοσπαστικού μηχανισμού, αλλά και τη συκοφάντηση των μεταναστών που επιχειρούσαν να διεκδικήσουν με απεργίες και διαμαρτυρίες τα δικαιώματά τους.

Το εντυπωσιακό στοιχείο είναι ότι, όπως αποκαλύπτει ο Georgakas, αυτά τα αρνητικά στερεότυπα κατά των Ελλήνων δεν περιορίζονταν σε «αντιδραστικούς» κύκλους.

Ο Τζακ Λόντον, ένας από τους γνωστότερους υμνητές της εργατικής τάξης, «συχνά φιλοτεχνεί αρνητικά πορτρέτα για τους Έλληνες στα διηγήματα και τα μυθιστορήματά του» (σ. 17). Το 1913, ο Λόντον τσακώθηκε με τον παλιό έλληνα φίλο του Spiro Orfens, έναν ξυλουργό στο Σιάτλ, ο οποίος υποστήριζε ότι υπάρχει κάποια σχέση μεταξύ των σύγχρονων και των αρχαίων Ελλήνων. Ο Λόντον απάντησε ότι οι αληθινοί Έλληνες έχουν εξαφανιστεί, αφήνοντας τη θέση τους σε μια «μπάσταρδη φυλή». Σε μια επιστολή του προς τον Orfens, ο Λόντον καταλήγει: «Συμπεριφέρθηκες απέναντί μου όπως οποιοσδήποτε σύγχρονος έλληνας μικροπωλητής θα συμπεριφερόταν απέναντι στις ανώτερες φυλές».

Αλλά το ισχυρότερο ράπισμα στην επιχειρηματολογία των σύγχρονων αλβανοφάγων αναλυτών περιλαμβάνεται στην κλασική μελέτη του Theodore Saloutos (1964). Ως γνωστόν, το έσχατο επιχείρημα της νεοελληνικής μισαλλοδοξίας είναι ότι «εμείς» (δηλαδή οι Έλληνες στις αρχές του 20ού αιώνα) πήγαμε συντεταγμένα και νόμιμα στις ΗΠΑ, στην Αυστραλία και τον Καναδά, και αναλάβαμε αμέσως συγκεκριμένες νόμιμες δουλειές, ενώ οι ξένοι στην Ελλάδα είναι «λαθρομετανάστες» και θύματα «δουλεμπόρων». Όπως, όμως, εξηγεί ο Saloutos στο κεφάλαιο για τα πρώτα χρόνια της μετανάστευσης Ελλήνων στις ΗΠΑ, μια από τις πιο διαδεδομένες μορφές εκμετάλλευσης των ελλήνων μεταναστών ήταν το «σύστημα παντρόνε» (σ. 48). Ο παντρόνε, δηλαδή το «αφεντικό», ήταν ο άνθρωπος που φρόντιζε να βρει δουλειά στο μετανάστη, τον βοηθούσε να αντεπεξέλθει με την άγνοια της γλώσσας και μεσολαβούσε για τη διευθέτηση των αντιθέσεων μεταξύ μεταναστών.

«Η απόφαση του παντρόνε συχνά ήταν νόμος για τους μετανάστες», γράφει ο Saloutos. Βέβαια, οι «παντρόνε» για κάθε ομάδα μεταναστών προέρχονταν από την ίδια χώρα προέλευσης, αλλά ήταν «παλιοί». Όπως εξηγεί ο ιστορικός, οι «παντρόνε» ήταν αυτοί που «εισήγαγαν» τους περισσότερους έλληνες μετανάστες, κάνοντας χρήση παράνομων μεθόδων. Και αυτοί πάλι ήταν που υπερεκμεταλλεύονταν την εργασία τους, δίνοντάς τους ελάχιστο μεροκάματο και στερώντας τους ακόμα και το φιλοδώρημα.

Η υπόθεση των παντρόνε, αυτών των ελλήνων «σωματεμπόρων», όπως τους αποκαλεί ο Saloutos, προκάλεσε την αντίδραση και διαμαρτυρία άλλων συμπατριωτών μας. «Το υπουργείο Εξωτερικών της Ελλάδας αναγνώρισε την ύπαρξη αυτής της παράνομης διακίνησης, αλλά αμφισβητούσε ότι ήταν τόσο πολύ διαδεδομένη όσο την εμφάνιζε ο αμερικανικός τύπος. Η ελληνική κυβέρνηση ανέλαβε δράση για να εξαφανίσει το κακό, συμβουλεύοντας τον κόσμο να μην συμμετέχει σ’ αυτό το ανέντιμο εμπόριο» (σ. 54).

Αυτά, για όσους θέλουν να βάλουν τον δάκτυλο «επί τον τύπον των ήλων»…

Ελληνισμός και ανοησία

Τα δημοσιεύματα του «Ιού» για την εγκληματικότητα των ελλήνων μεταναστών στις ΗΠΑ κατά τις αρχές του 20ού αιώνα επιχείρησαν να ανασκευάσουν το 1998 πολλοί δημοσιογράφοι και αναλυτές (Κύρτσος, Πασαλάρης, Βούλτεψης, Καργάκος, κ.λπ.). Κοινό τους χαρακτηριστικό ότι αγνοούσαν –αλλά δεν έδειχναν και καμιά διάθεση να μελετήσουν– τις πηγές μας, δηλαδή τη μελέτη του διάσημου εγκληματολόγου Τ. Σελίν «Πολιτισμική σύγκρουση και έγκλημα» και την περίφημη Έκθεση Ουίκερσαμ για το έγκλημα (1931), απ’ όπου αντλήσαμε τα στοιχεία μας.

Το κακό είναι ότι την ίδια δυσκολία με τις πηγές εμφανίζουν ακόμα και εκείνοι οι σχολιαστές που ζουν στις ΗΠΑ και θα έπρεπε να έχουν πρόσβαση σε βιβλιοθήκες και αρχειακό υλικό. Ο ελληνοαμερικανός συγγραφέας Γιώργος Γιάνναρης μας αφιέρωσε τρία κεφάλαια στο ογκώδες (900 σελίδες!) βιβλίο του «Πολιτιστικοί Ανταγωνισμοί και Ελληνισμός» (εκδ. Σάκκουλα, Αθήνα 2000). Αφού φροντίζει πρώτα να χαρακτηρίσει τα άρθρα μας «ψευτοέρευνα» και «δήθεν αποκάλυψη», και να μας στολίσει με κάθε είδους συκοφαντία και βρισιά που πέρασε από το μυαλό του («υποθάλποντες τους εγκληματίες», «παντιέρες μισελληνισμού», «οπαδοί του πάλαι ποτέ υπαρκτού σοσιαλισμού», «καρεκλοκένταυροι των σαλονιών και του Κολωνακίου», «επιπόλαιους», «ανώριμους», «αρρωστημένους», «ύπουλους», κ.λπ.), περιγράφει –όπως τα κατάλαβε αυτός– τα συμπεράσματα της έρευνάς μας.

Καταδικάζει μάλιστα και ειρωνεύεται και όσους κατανόησαν το περιεχόμενο των δημοσιευμάτων του «Ιού»: «Έτσι εκτός από τα σαθρά αυτά δημοσιεύματα της «Ελευθεροτυπίας», τα οποία επανέλαβαν μασημένα και άλλα έντυπα, πήραν μεγάλες διαστάσεις στην τηλεόραση, όπως στον Αntena, στον Sky, στον Seven Χ (ο αφελληνισμός τους γίνεται κατάδηλος και από τη χρήση ξένων ονομασιών). Αστέρες και δικαστές των talk shows αυτών, όπως οι Μάκης Τριανταφυλλόπουλος, Χρήστος Βασιλόπουλος, Πέτρος Κουναλάκης, Μιχάλης Παπαγιαννάκης, Ευάγγελος Μαχαίρας, Γιάννης Πανούσης (…) στρατεύτηκαν να σώσουν τους κατ’ αυτούς κινδυνεύοντες αλλοδαπούς εγκληματίες».

Δεν παραλείπει, μάλιστα, να εγκαλέσει και τον καθηγητή εγκληματολογίας Βασίλη Καρύδη που τόλμησε (χωρίς να ρωτήσει τον κ. Γιάνναρη) να δηλώσει ότι στους επιστημονικούς κύκλους το όνομα Σελίν είναι πασίγνωστο και σεβαστό, ως το όνομα ενός από τους θεμελιωτές της σύγχρονης εγκληματολογίας. «Φαίνεται πως έχουμε να κάνουμε με κάποιον κακό και επιπόλαιο εκπαιδευτικό», αποφαίνεται.

Και πού βασίζεται όλη αυτή η βεβαιότητα του κ. Γιάνναρη; Μάλλον πουθενά. Αν κρίνουμε από το κείμενό του, δεν έχει υπόψη του ούτε το βιβλίο του διάσημου εγκληματολόγου Σελίν «Πολιτισμική σύγκρουση και έγκλημα» που αποτέλεσε το έναυσμα για το πρώτο μας δημοσίευμα ούτε την ίδια την Έκθεση Ουίκερσαμ. Η γνώση του είναι έμμεση. Ας τα βρει, ας τα διαβάσει και μετά τα ξαναλέμε. Αν δυσκολεύεται, ευχαρίστως να του τα θέσουμε υπόψη.

Το αστείο είναι ότι ο κ. Γιάνναρης επικαλείται στο βιβλίο του (και μάλιστα μας προκαλεί να τη διαβάσουμε!) τη μελέτη των τριών Ελληνοαμερικανών που παρουσιάζουμε στις διπλανές στήλες. Άραγε αυτός την έχει διαβάσει; Και αν την έχει διαβάσει, την έχει καταλάβει;

Η άγνοια του κ. Γιάνναρη για τον Σελίν και την Επιτροπή Ουίκερσαμ τον οδηγεί να στρέψει τα βέλη του τόσο εναντίον του Σελίν όσο και της ίδιας της Επιτροπής. Τα συμπεράσματα του Σελίν είναι κατά τον κ. Γιάνναρη «τσαπατσουλέματα», ενώ τους πίνακες της Επιτροπής χαρακτηρίζει «ψευδέστατους». Υπαινίσσεται, μάλιστα, ότι «παίχτηκαν και κόλπα» το 1929, από τον Σελίν και την Επιτροπή, προφανώς εναντίον της Ελλάδας. Η αιώνια λοιπόν ανθελληνική συνωμοσία.

Με βάση αυτή τη συλλογιστική, το μόνο «επιχείρημα» που μένει στον κ. Γιάνναρη είναι να κατηγορεί τον τότε πρέσβη των ΗΠΑ στην Αθήνα Νίκολας Μπερνς και τον τότε υπουργό Εξωτερικών Γιώργο Παπανδρέου που δεν μας έβαλαν στη θέση μας για τα δημοσιεύματα του 1998. Ωραία ιδέα για τη δημοσιογραφική έρευνα και τη δημοκρατία έχει ο ελληνοαμερικανός συγγραφέας.

ΠΙΝΑΚΑΣ 1

Αριθμός Ελλήνων και Αμερικανών ενηλίκων ανδρών ανά 10.000 αντίστοιχου ανδρικού πληθυσμού, που κατηγορήθηκε για πλημμελήματα από την Αστυνομία του Σικάγου για τρεις πενταετίες

 ΧώραΓέννησης Κατηγορήθηκαν για πλημμελήματα
Μέσος όρος με αναγωγή σε ίδιο πληθυσμό 10.000
1915-1919 1920-1924 1925-1929 Γενικός μέσος όρος
ΗΠΑ 1400,5 1986,6 2376,6 1921,2
Ελλάδα 2235,2 2274,3 1772,3 2094,1

ΠΙΝΑΚΑΣ 2

Αριθμός Ελλήνων και Αμερικανών ενηλίκων ανδρών ανά 10.000 αντίστοιχου ανδρικού πληθυσμού, που κατηγορήθηκε για κακουργήματα από την Αστυνομία του Σικάγου για τρεις πενταετίες

  ΧώραΓέννησης Κατηγορήθηκαν για κακουργήματα
Μέσος όρος με αναγωγή σε ίδιο πληθυσμό 10.000
1915-1919 1920-1924 1925-1929 Γενικός μέσος όρος
ΗΠΑ 182,3 201,0 242,9 208,7
Ελλάδα 191,3 204,7 154,9 183,6

ΠΙΝΑΚΑΣ 3

Αριθμός Ελλήνων και Αμερικανών άνω των 15 ετών ανά 10.000 αντίστοιχου ανδρικού πληθυσμού, που κατηγορήθηκε για ορισμένα σοβαρά αδικήματα από την Αστυνομία εννιά αμερικανικών πόλεων μέσα σε ένα χρόνο

  ΧώραΓέννησης Συνολικός αριθμός κατηγορηθέντων με αναγωγή σε πληθυσμό 10.000
Ανθρωποκτονία Βιασμός Κλοπή Επίθεση Διάρρηξη Οπλα Μ.Ο.
ΗΠΑ 19,4 17,8 108,1 47,5 92,2 28,7 52,3
Ελλάδα 9,7 29,0 22,6 164,5 32,3 58.1 52,7

ΠΙΝΑΚΑΣ 4

Αριθμός Ελλήνων και Αμερικανών ενηλίκων ανδρών ανά 10.000 αντίστοιχου ανδρικού πληθυσμού, που καταδικάστηκαν για πλημμελήματα από την Αστυνομία του Σικάγου για τρεις πενταετίες

   ΧώραΓέννησης Καταδικάστηκαν για πλημμελήματα
Μέσος όρος με αναγωγή σε ίδιο πληθυσμό 10.000
1915-1919 1920-1924 1925-1929 Γενικός μέσος όρος
ΗΠΑ 486,2 617,2 610,0 573,4
Ελλάδα 885,2 734,8 422,5 680,8

ΠΙΝΑΚΑΣ 5

Αριθμός Ελλήνων και Αμερικανών ενηλίκων ανδρών ανά 10.000 αντίστοιχου ανδρικού πληθυσμού, που καταδικάστηκαν για κακουργήματα από την Αστυνομία του Σικάγου για τρεις πενταετίες

   ΧώραΓέννησης Καταδικάστηκαν για κακουργήματα
Μέσος όρος με αναγωγή σε ίδιο πληθυσμό 10.000
1915-1919 1920-1924 1925-1929 Γενικός μέσος όρος
ΗΠΑ 54,2 48,5 37,0 46,5
Ελλάδα 29,5 32,8 13,8 25,3

ΠΙΝΑΚΑΣ 6

Αριθμός και ποσοστό κατανομής αστυνομικών, εισαγγελέων και δικαστών στις ΗΠΑ το έτος 1931, με βάση τη χώρα γέννησης

Χώρα Γέννησης Αριθμός Ποσοστό
Αστυνομία Εισαγγελείς  Δικαστές Αστυνομία Εισαγγελείς Δικαστές
Σύνολο 8.101 139 118 63,7 57,0 51,0
Ιρλανδία 3.544 22 38 27,6 9,0 16,4
Γερμανία 1.914 25 21 14,9 10,2 9,0
Καναδάς 561 6 5 4,4 2,5 2,2
Βρετανία 405 5 11 3,1 2,0 4,7
Πολωνία 343 12 8 2,7 4,9 3,4
Σκανδιναβία 344 8 4 2,7 3,3 1,7
Τσεχοσλοβακία 338 3 3 2,6 1,2 1,3
Αυστρία 112 8 1 0,9 3,3 0,4
Ιταλία 115 17 11 0,9 7,0 4,7
Γαλλία 62 1 3 0,5 0,4 1,3
Λιθουανία 59 3 0 0,5 1,2 0
Ρωσία 58 19 5 0,4 7,8 2,2
Ουγγαρία 23 4 4 0,2 1,6 1,7
Ελλάδα 6 3 0 0,07 1,2 0

ΔΙΑΒΑΣΤΕ

Paul Koken, Th. Ν. Constant, Ser. G. Canoutas, «Α history of the Greeks in the Americas 1453-1938» (Proctor, Michigan, 1995). Μεγαλόπνοη αλλά άνιση προσπάθεια τριών Ελληνοαμερικανών να καταγράψουν την ιστορία των Ελλήνων στην Αμερική για πέντε αιώνες. Συντάχθηκε το 1938, αλλά εκδόθηκε μόλις το 1995. Περιλαμβάνει ειδικό κεφάλαιο για τα συμπεράσματα της Έκθεσης Ουίκερσαμ και την εγκληματικότητα των αλλοδαπών στις ΗΠΑ του μεσοπολέμου.

Theodore Saloutos, «The Greeks in the United States» (Harvard U.P., Cambridge Μ., 1964). Η πιο σοβαρή ακαδημαϊκή εργασία για την ιστορία της ελληνικής μετανάστευσης στις ΗΠΑ.

Charles C. Moskos, Jr, «Greek Americans. Struggle and Success» (Prentice-Hall, Englewood Cliffs, 1980). Συνοπτικό αλλά εμπεριστατωμένο εγχειρίδιο για την ιστορία των Ελληνοαμερικανών που αξιοποιεί τις παλιότερες μελέτες.

Dan Georgakas, «Greek America at Work» (Greek American Labor ouncil, Flushing ΝΥ, 1992). Διάγραμμα της ελληνικής μετανάστευσης στους τόπους δουλειάς σε όλες τις περιοχές των ΗΠΑ. Οι δυσκολίες, ο ρατσισμός, η προκατάληψη, οι εξεγέρσεις.

ΕΠΙΣΚΕΦΘΕΙΤΕ

Τα δημοσιεύματα του «Ιού» για την εγκληματικότητα των ελλήνων μεταναστών στις ΗΠΑ:

www.iospress.gr/mikro1998/mikro19980321.htm

www.iospress.gr/mikro1998/mikro19980328.htm

www.iospress.gr/mikro1998/mikro19980411.htm

www.iospress.gr/ios1998/ios19980614a.htm

www.iospress.gr/ios1999/ios19991128a.htm

 (Ελευθεροτυπία, 30/4/2006)

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: