Μια οφειλόμενη απάντηση για τις σχολικές βιβλιοθήκες

Στα τέλη του Νοέμβρη του 2009 ο ιστότοπος εκπαιδευτικών ειδήσεων e-sos.gr δημοσίευσε άρθρο του Ν. Χαριλάου, διευθυντή του 3ου Λυκείου Ηρακλείου Αττικής. Στο άρθρο αυτό ο συνάδελφος καταφέρεται κατά των υπεύθυνων σχολικών βιβλιοθηκών (ένας από τους οποίους είναι και η αφεντιά μου). Επειδή θεώρησα ότι το θέμα είναι ενδιαφέρον (αλλά και ότι θίγομαι προσωπικά), έστειλα μια απάντηση στο esos.gr. Μέχρι σήμερα όμως η απάντησή μου δεν δημοσιεύτηκε, και φαίνεται ότι δεν θα δημοσιευτεί ποτέ. Έτσι, δημοσιεύω εδώ τόσο το άρθρο του Ν. Χαριλάου όσο και την αδημοσίευτη μέχρι τώρα απάντησή μου (που έτσι κι αλλιώς δεν θα τη δει κανείς).

Α. Το άρθρο του Ν. Χαριλάου (στον ιστότοπο http://www.esos.gr: εδώ)

Η ΝΕΑ ΗΓΕΣΙΑ ΤΟΥ ΥΠ. ΠΑΙΔΕΙΑΣ ΝΑ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΕΙ ΤΟ ΖΗΤΗΜΑ ΤΩΝ ΣΧΟΛΙΚΩΝ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΩΝ

Κυριακή, 22 Νοέμβριος 2009
Του Νεόφυτου Χαριλάου
Φιλόλογος
Διευθυντής 3ου Λυκείου Ηρακλείου Αττικής

Θα ήθελα να αναφερθώ στο ζήτημα της επάνδρωσης των νεοσύστατων σχολικών βιβλιοθηκών, το οποίο θεωρώ πολύ σημαντικό και επείγον. Στο σχολείο μου, το 3ο Λύκειο Ηρακλείου Αττικής, όπως ασφαλώς και σε δεκάδες άλλα σχολεία, έχει παραληφθεί από τις αρχές Σεπτεμβρίου όλος ο τεχνολογικός εξοπλισμός και τα βιβλία για τη λειτουργία της σχολικής βιβλιοθήκης, αλλά δυστυχώς παραμένει κλειστή λόγω ελλείψεως βιβλιοθηκονόμου.

Τον Σεπτέμβριο το ΥΠΕΠΘ είχε προκηρύξει θέσεις βιβλιοθηκονόμων, αλλά τελικά η νέα κυβέρνηση ακύρωσε τη διαδικασία με το επιχείρημα ότι θα πρέπει οι υποψήφιοι καθηγητές για τις θέσεις βιβλιοθηκονόμων να μείνουν στα σχολεία τους για να μην υπάρχουν προβλήματα λειτουργίας. Η επιλογή αυτή είναι σωστή, κατά την άποψή μου, γιατί πέρα από το γεγονός ότι οι νέοι καθηγητές-βιβλιοθηκονόμοι θα έπρεπε να περάσουν από σεμινάρια και μετά να εγκατασταθούν στις βιβλιοθήκες, οπότε θα χανόταν πολύτιμος χρόνος, υπάρχει και ένα άλλο ζήτημα ουσίας. Δεν μπορεί οι καθηγητές να είναι για όλες τις δουλειές: γραμματείς, επιστατες, μεταφορείς αλληλογραφίας, βιβλιοθηκονόμοι κλπ. Ή παπάς παπάς ή ζευγάς ζευγάς, λέει ο λαός. Αν υπάρχουν κάποιοι καθηγητές που δεν μπορούν να κάνουν τη δουλειά για την οποία διορίστηκαν και πληρώνονται από τον ελληνικό λαό, τότε θα πρέπει να μεταταχθούν κάπου αλλού και όχι να παραμείνουν στην εκπαίδευση. Η λογική του βολέματος κάποιων σε θέσεις οι οποίες είναι άσχετες με το επιστημονικό αντικείμενο που έχουν σπουδάσει και έχουν διοριστεί θα πρέπει κάποια στιγμή να λήξει και η πολιτεία να φροντίσει να δημιουργήσει συνθήκες εύρυθμης λειτουργίας των σχολείων με εξειδικευμένο διοικητικό προσωπικό (στην προκειμένη περίπτωση βιβλιοθηκονόμους στο επάγγελμα). Επειδή μάλιστα θεωρώ ότι η λειτουργία σύγχρονης βιβλιοθήκης σ’ ένα σχολείο αποτελεί βασικό παράγοντα στην εκπαιδευτική διαδικασία και μάθηση, είναι επιτακτική ανάγκη η πρόσληψη βιβλιοθηκονόμων οι οποίοι να αναλάβουν αμέσως τη στελέχωση των νεοσύστατων βιβλιοθηκών, αλλά και άλλων που τώρα λειτουργούν με καθηγητές. Πραγματικά είναι κρίμα τόσο σημαντικοί χώροι, όπως είναι οι βιβλιοθήκες να είναι κλειστές, επειδή η γραφειοκρατία ή η έλλειψη προγραμματισμού τις κρατάει κλειστές.

Με την ευκαιρία, θα πρέπει να αναφέρω ότι υπάρχουν βιβλιοθήκες σε σχολεία, που έγιναν πριν χρόνια, για τις οποίες δόθηκαν εκατοντάδες χιλιάδες ευρώ από την Ευρωπαϊκή Ένωση, οι οποίες είτε υπολειτουργούν είτε είναι κλειστές (για να μην πω ότι λεηλατήθηκαν) λόγω ελλείψεως προσωπικού.

Θεωρώ το ζήτημα πολύ σοβαρό και επειδή βλέπω ότι η νέα ηγεσία του Υπουργείου Παιδείας πρόκειται να προτείνει κάποιο νέο νόμο για την εκπαίδευση, θα είχα να προτείνω γι’ αυτό το ζήτημα να υπάρχει προτεραιότητα για το διορισμό βιβλιοθηκονόμων (σε πρώτη φάση ας είναι αναπληρωτές) ώστε να ανοίξουν οι βιβλιοθήκες για να δεχθούν τους μαθητές και τους καθηγητές.

Εύχομαι και ελπίζω η νέα ηγεσία του Υπουργείου να αντιμετωπίσει με τη δέουσα σοβαρότητα αυτό το ζήτημα και να δώσει λύση στο πρόβλημα.

Ευχαριστώ πολύ.

Β. Η απάντησή μου:

Διάβασα το άρθρο του κ. Νεόφυτου Χαριλάου, διευθυντή του 3ου Λυκείου Ηρακλείου Αττικής, για τις σχολικές βιβλιοθήκες. (http://www.esos.gr/index.php?option=com_content&view=article&id=4980:2009-12-02-07-13-07&catid=346:2009-12-02-06-54-27&Itemid=1498 ) Αισθάνομαι απογοητευμένος γιατί δέκα χρόνια μετά τη λειτουργία αυτού του καινοτόμου θεσμού είμαστε υποχρεωμένοι να ξεκαθαρίζουμε πράγματα που θα έπρεπε να είναι πια αυτονόητα.

Εξηγούμαι:

α) Ο υπεύθυνος της σχολικής βιβλιοθήκης (πρέπει να) είναι εκπαιδευτικός, όπως συμβαίνει, αν δεν με απατούν οι γνώσεις και η εμπειρία μου, σε πάμπολλες «πολιτισμένες» χώρες. Ασκεί εκπαιδευτικό-παιδαγωγικό έργο· δεν είναι αποθηκάριος. Ανεξάρτητα από το αν θα κάνει λίγες ώρες μάθημα ή δεν θα κάνει καθόλου, η θέση του δεν μπορεί να συγχέεται με αυτήν του βιβλιοθηκονόμου. Αν η πολιτεία θέλει να στελεχώσει τις σχολικές βιβλιοθήκες και με βιβλιοθηκονόμους, αυτό είναι ευχής έργον. Αλλά ο βιβλιοθηκονόμος δεν μπορεί επ’ ουδενί να αντικαταστασήσει τον εκπαιδευτικό στη θέση του επικεφαλής της σχολικής βιβλιοθήκης.

β) Επί δέκα χρόνια, εκατοντάδες εκπαιδευτικοί υπεύθυνοι βιβλιοθηκών δώσαμε την ψυχή μας για την επιτυχία αυτού του θεσμού. Επειδή προφανώς η διοίκηση δεν έχει ενημερώσει τα στελέχη της για το έργο μας, ο κ. Χαριλάου (και όποιος άλλος ενδιαφέρεται) μπορεί να πάρει μια πρώτη γεύση από το http://greekschoolibs.blogspot.com . Το μόνο που δεν περιμέναμε να ακούσουμε είναι ότι «δεν μπορούσαμε να κάνουμε τη δουλειά μας» και γι’ αυτό «βολευτήκαμε» σε θέσεις άσχετες με το επιστημονικό αντικείμενο που έχουμε σπουδάσει. Ώστε είναι βόλεμα να είμαστε καθημερινά στο σχολείο επί επτάωρο, όταν οι άλλοι κάνουν το διωράκι τους και πάνε στη λαϊκή; Ή είναι βόλεμα το ότι το προηγούμενο σαββατόβραδο ήμουν στη βιβλιοθήκη με τους μαθητές μου (ναι, έχω και εγώ μαθητές!) όταν οι άλλοι έπιναν βότκα με πορτοκαλάδα στο Hoxton;

γ) Αλήθεια, όταν ένας κλασικός φιλόλογος –πιθανόν και ο ίδιος ο κ. Χαριλάου– διδάσκει Ψυχολογία, αυτό είναι σύμφωνο με το επιστημονικό του αντικείμενο; Ή είναι σύμφωνη με το επιστημονικό αντικείμενο του καθηγητή των Γαλλικών η διδασκαλία της αρχαίας Ιστορίας; Μήγαρις ο κ. Χαριλάου ή οι πλείστοι όσοι διευθυντές, προϊστάμενοι γραφείων και διευθυντές διευθύνσεων έχουν σπουδάσει διοίκηση της εκπαίδευσης; Γιατί , αν δεν απατώμαι, αυτή τη στιγμή τα «στελέχη» δεν ασχολούνται με «το επιστημονικό αντικείμενο που έχουν σπουδάσει». Περιμένω λοιπόν από αυτούς να δώσουν πρώτοι το καλό παράδειγμα, ακολουθώντας τη λαϊκή σοφία περί παπάδων και ζευγάδων, και να επιστρέψουν στα διδακτικά τους καθήκοντα, μια και δεν είναι καθόλου αυτονόητο σε όλα τα μήκη και τα πλάτη της γης ότι ο διευθυντής του σχολείου (= διοικητικό στέλεχος της εκπαίδευσης) πρέπει να είναι τέως διδάσκων.

δ) Όπως όμως ο κ. Χαριλάου θεωρεί, φαντάζομαι, ότι η θέση του διευθυντή σχολείου είναι εκπαιδευτική και όχι διοικητική, το ίδιο πρέπει να αναγνωρίσει και για τη θέση του υπεύθυνου της σχολικής βιβλιοθήκης. Δυστυχώς, η έλλειψη ενημέρωσης τον κάνει να συγχέει το εκπαιδευτικό και παιδαγωγικό έργο του υπεύθυνου σχολικής βιβλιοθήκης με τους διοικητικούς: γραμματείς, επιστάτες, υπαλλήλους γραφείων, βιβλιοθηκονόμους κ.ο.κ.

ε) Τα σχολεία μας, εκτός από υπεύθυνους βιβλιοθηκών, έχουν και άλλους υπεύθυνους, οι οποίοι (άκουσον, άκουσον!) απαλλάσσονται από κάποιες διδακτικές ώρες. Μήπως ο κ. Χαριλάου θεωρεί ότι ένας ηλεκτρολόγος θα ήταν καταλληλότερος για υπεύθυνος του εργαστηρίου Φυσικής-Χημείας; ή ότι ένας τεχνικός υπολογιστών θα ήταν το ενδεδειγμένο πρόσωπο για να υποδέχεται τους δεκατριάχρονους μαθητές στο εργαστήριο Πληροφορικής;

στ) Κλείνω με μια απορία: Προς τι η σπουδή του κ. Χαριλάου; Το σχολείο του δεν είχε σχολική βιβλιοθήκη από τότε που ιδρύθηκε. Τώρα δεν μπορεί να περιμένει δυο-τρεις μήνες;

Σπύρος Γεωργακόπουλος

φιλόλογος, Υπεύθυνος της σχολικής βιβλιοθήκης «Διδώ Σωτηρίου», 2ο Γυμνάσιο Αλίμου

ΥΓ.: Όπως μου επισήμανε ο συνάδελφος Μανόλης, το e-sos.gr δεν πρόκειται να δημοσιεύσει την απάντησή μου γιατί στους όρους χρήσης του προβλέπεται ότι δημοσιεύονται μόνο ειδήσεις. Τότε, γιατί δημοσίευσε το άρθρο γνώμης του Ν. Χαριλάου;

Advertisements

2 Σχόλια to “Μια οφειλόμενη απάντηση για τις σχολικές βιβλιοθήκες”

  1. Kostas Katsogiannos Says:

    Αγαπητοί συνάδελφοι.
    Βρίσκομαι για πολύ συγκεκριμένο λόγο εδώ στο blog, είμαι απο αυτούς που είχαν κάποτε (…πάνε 10 χρόνια τώρα και..), είχαμε τότε μια καλή ομάδα στο ΕΠΕΑΕΚ, λυμένα τα χέρια και δουλέψαμε σε πείσμα όλων των τότε γραφειοκρατικών και άλλων διαδικασιών, για να φέρουμε σε πέρας το έργο της ανάπτυξης των 499 Σχολικών βιβλιοθηκών.
    Χαίρομαι που βλέπω να γίνονται πράγματα..να προστίθεται δημιουργικότητα, πολιτισμός, ανάδειξη έργου, άνοιγμα του σχολείου.Οπου και όσο αυτό βέβαια γίνεται..Όσο και σε όποιες ..
    Είχαμε και απο τότε παλιά αυτές τις «δημιουργικές κόντρες» για το ποιοί θα πρέπει να είναι υπεύθυνοι και ποιοί όχι..
    Μάλλον αυτοί που έχουν το μεράκι και την όρεξη..να ανοίξουν το χώρο στη δημιουργία, στην φαντασία, στον πολιτισμό, στους ανθρώπους του πνεύματος, στη εξοικείωση, την επικοινωνία, την τοπική ανάπτυξη κλπ κλπ..
    Οι ίδιοι οι μαθητές να μπορούν μετά την σχετική καθοδήγηση, να ανατρέχουν, να επιλέγουν, να κωδικοποιούν, συλλέγουν, επιλέγουν κλπ..
    Οι συνάδελφοι να αρχίσουν να χρησιμοποιούν τη βιβλιοθήκη στο καθημερινό τους έργο….Ακόμα οι γονείς και η τποική κοινωνία να μπορεί να δανείζεται, να προτείνει να συμμετέχει..
    Αυτά βλέπαμε τότε..Πόσο κοντά ή μακρυά απο αυτά βρισκόμαστε, σήμερα, 10 χρόνια μετά, είπαμε.. είναι θέμα το πόσο μεράκι και πόση ψυχή καταθέτει ο κάθε συνάδελφος εκπαιδευτικός λειτουργός…
    Τίποτα παραπάνω, τίποτα λιγότερο..
    Ο χώρος που ξεχωρίζει απο το υπόλοιπο σχολείο (..γιατί ομως να μήν είναι όλο το σχολείο με αυτή την ποιότητα;;) για αυτά που έχει, για το σεβασμό και την ποιότητα που προσφέρει στον επισκέπτη, ανήκει προφανώς σε όλους.
    Το χειρότερο που θα μπορούσε να έχει συμβεί(ελπίζω όχι σε μαγάλο βαθμό..) θα ήταν να απαξιωθεί, να υπολειτουργεί, να αφαιρεθούν σταδιακά οι εξοπλισμοί του(αντί να εμπλουτίζεται συνεχώς και να εκμοντερίζονται οι υποδομές του..)
    Δεν χρειάζεται απαραίτητα μια βιβλιοθήκη των 5-6.000 τίτλων να διαθέτει βιβλιοθηκονόμο.
    Αν όμως ο εκπαιδευτικός δεν την λειτουργεί οργανωμένα και συστηματικά?τότε τι λέμε?..
    Προφανώς είναι μεγάλη πολυτέλεια στην υπάρχουσα κατάσταση να απατούμε διορισμούς….
    Στη χώρα μας έχουμε πάνω απο 180.000 εκπαιδευτικούς..Η σχέση εκπαιδευτικών προς μαθητές είνα 1 προς 7,3 !!!
    Η Φιλανδία που θεωρείται πρότυπο έχει σχέση 1 προς 12…
    Δεν είναι λοιπόν θέμα μεγεθών.Ούτε είνα λίγα τα χρήματα που διατίθενται στην εκπαίδευση..Το θέμα είναι αν και πόσο τόπο πιάνουν..Ή γιατί δεν επιτρέπεται στα σχολεία να διαχειρίζονται τα του οίκου τους…
    Να μην ξεφύγω άλλο..
    Συγχαρητήρια για την δουλειά που κάνετε..
    Άλλωστε ξέρετε .. Μπορεί κάποτε ή μπορεί ποτέ να μην αναγνωριστεί αυτό που προσφέρετε…
    Πιστεύω οτι είμαστε λειτουργοί, συμμετέχουμε στη διαμόρφωση των ψυχών, στην κοινωνικοποίηση των ατόμων, στην ανάδειξη των ταλέντων και των ιδιαίτερων κλίσεων, ενδιαφερόντων, δεξιοτήτων, ικανοτήτων που ο κάθε άνθρωπος κρύβει μέσα του..
    Να είστε καλά!!Καλή δύναμη και καλό κουράγιο στο έργο σας..

  2. Afroditi Fragkou Says:

    Εγώ θα ήθελα να κάνω μια μικρή παρατήρηση ως Βιβλιοθηκονόμος. Ήμουν και θα είμαι πάντα αντίθετη στην ιδέα ότι στις σχολικές βιβλιοθήκες πρέπει να απασχολείται ή βιβλιοθηκονόμος ή εκπαιδευτικός. Μια βιβλιοθήκη για να λειτουργήσει στο maximum των δυνατοτήτων της, ανεξαρτήτως μεγέθους, χρειάζεται ένα βιβλιοθηκονόμο. Επιτρέψτε μου να πιστεύω ότι και οι δύο ειδικότητες είναι απαραίτητες. Ναι, σε όλο τον ανεπτυγμένο κόσμο μπορεί οι σχολικές βιβλιοθήκες να στελεχώνονται από εκπαιδευτικούς αλλά είναι εκπαιδευτικοί με μεταπτυχιακό στην επιστήμη της πληροφόρησης ή το αντίστροφο (αν και πιο σπάνια). Επίσης, θα ήθελα να διατυπώσω μια ένσταση σε σχέση με το ποιος θα πρέπει να είναι επί κεφαλής μιας σχολικής βιβλιοθήκης. Νομίζω ότι σ’ αυτή την περίπτωση, μια αντικειμενική αξιολόγηση μεταξύ των δύο προσώπων για το ποιος είναι ικανότερος και πιο καταρτισμένος θα πρέπει να ορίζεται ως επικεφαλής.

    Ευχαριστώ πολύ για την αφορμή που μου δώσατε να εκφράσω τη θέση μου σ’ αυτό το θέμα (παρόλο που πιστεύω ότι είναι πολύ σημαντικότερο από τις όποιες «διαφορές» και από τις δύο επαγγελματικές κατηγορίες να βρίσκαμε ένα τρόπο να εξασφαλίσουμε την εύρυθμη λειτουργία των σχολικών βιβλιοθηκών μήπως και μπορέσουμε να προσφέρουμε κάποτε πληροφοριακή παιδεία στα παιδιά μας στην ηλικία που την αποκτούν και τα υπόλοιπα παιδιά στον ανεπτυγμένο κόσμο.


Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: